Bilişim Dünyası 21 ŞUBAT 2016 / 10:25

BT altyapısı yaygınlaştırılıp Bilgi Toplumu Stratejisi tamamlanıyor

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, toplam proje tutarı 235.591 milyon TL olan ‘Bütçe 2016’yı açıkladı. Bütçe 2016’da Türkiye bilişim pazarının 2015 yılı büyüklüğü de 76,34 milyar TL olarak belirtiliyor.

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı - ‘Bütçe 2016’da yatırım durumu incelendiğinde; toplam proje sayısı 3705 adet olarak kaydediliyor. 235.591 milyon TL olan toplam proje tutarının gerçekleşen rakamı; 126.168 milyon TL, kalan kısmı ise 109.423 milyon TL. Bakanlığın toplam istihdamı 225.664 kişi olarak belirtilmekte. 2003-2015 yılları zarfında bakanlığın gerçekleşen ulaştırma ve haberleşme toplam 253,3 milyar TL yatırımının sektörel dağılımı da şu şekilde: 161,1 milyar TL (yüzde 64) ile karayolu, 46,8 milyar TL (yüzde 19) ile demiryolu, 26 milyar TL (yüzde 10) ile haberleşme, 16 milyar TL (yüzde 6) ile havayolu, 3,4 milyar TL (yüzde 1) ile denizyolu. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun 2015 toplam bütçe ödeneği 2 milyon TL iken 2016 için tasarlanan toplam bütçe ise 2.518.210 TL. PTT’nin 2016 için tasarlanan bütçesi 2.809.339 TL olarak açıklanırken TÜRKSAT’ın ise 1.147.347 TL olarak kaydedilmekte.

Tarihi İpek Yolu canlanıyor!
 
‘Bütçe 2016’da; bölünmüş yolların toplam uzunluğu 24.280 km olarak belirtilirken sağladığı faydalar ve tasarruf şöyle sıralanıyor: 3,25 milyon ton daha az karbondiyoksit salınımı, 10 milyar 147 milyon TL iş gücü ve akaryakıt tasarrufu, 16 milyar 197 milyon TL toplam yıllık tasarruf. Diğer yandan 2023/2035 ‘Otoyol Ağı Hedefi’ 7.800 Km. İstanbul-İzmir Otoyolu; İstanbul-İzmir arasını 3 saate indiriyor. İzmit Körfez Geçişi Asma Köprüsü’nün 2016 yılı mayıs ayı itibarıyla tamamlanarak trafiğe açılması hedeflenmekte. Çanakkale 1915 Köprüsü; 2023 metre orta açıklık ile dünyanın en uzun asma köprüsü. Avrasya Tüneli 2016 yılı sonunda hizmete sunuluyor. Akıllı Ulaşım Sistemleri ile gerçek zamanlı verilerle daha güvenli, daha konforlu ve daha hızlı ulaşım amaçlanıyor. Demiryollarında ‘Yüksek Hızlı Tren Ağı’nın yaygınlaştırılması planlanmakta. 2004 yılından bugüne kadar 1.805 km demiryolu yapılmış olup 3.057 km demiryolunun ise yapımı devam ediyor. 603 km’lik Ankara-Sivas demiryolu 405 km’ye düşürülerek seyahat süresinin 12 saatten 2 saate indirilmesi hedeflenmekte. Ankara-İzmir YHT projesiyle de 624 km’lik mesafenin 3,5 saat olacağı vurgulanmakta. ‘Bütçe 2016’da “Çin’den Avrupa’nın içlerine kadar ulaşacak kesintisiz bir ulaşım koridoru kurmak istiyoruz. Bunun için ülke olarak Trans Asya orta koridorunu geliştirmek öncelikli hedeflerimizden” ifadesi kullanılıyor. Modern İpek Demiryolu, Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu ile sağlanıyor. Elektrifikasyon çalışmaları; 2.196 km’lik konvansiyonel hatta devam ediyor. 2003 yılında yüzde 19 olan elektrikli hat oranı 2015’te yüzde 31’e çıkartılmış durumda. Yatırım programında yer alan 106 adet YHT seti temini kapsamında en az yüzde 53 yerlilik oranıyla ülkemizde üretilecek YHT setleri 2018 yılından itibaren filoya katılacak. Demiryolu sanayisinde yerli hamleyle, Türkiye bölgesinde ileri demiryolu sanayi merkezi olma hedefinde. Sektörün serbestleşmesi ile demiryolları yeniden yapılandırılıyor.
 
Türksat 6A, Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’nde üretiliyor
 

UDHB ‘Bütçe 2016’da; 2002 yılında 32 olan iş jeti sayısının bugün itibarıyla 114’e ulaştığı belirtilmekte. Türkiye, iç hatlarda Avrupa’nın en hızlı büyüyen ülkesi olarak kaydediliyor. İstanbul Atatürk Havalimanı Avrupa yolcu sıralamasında 2003 yılında 14. iken bugün 3. sırada yer almakta. Türkiye, havayolu yolcu sayısında 2014 yılında dünyada 9. Avrupa’da 3. sırada bulunuyor. Türksat 4A Şubat 2014’te, Türksat 4B Ekim 2015’te uzaya fırlatıldı. Türksat 5A ve 5B uydularının 2016 yılında üretimine başlanılması ve 2018 yılında uzaya fırlatılması hedeflenmekte. Yerli Haberleşme Uydusu Projesi Türksat 6A’da UDHB ve TÜRKSAT müşteri kurum, TÜBİTAK Uzay Enstitüsü proje yönetici kurum, TAI, Aselsan ve CTech proje yüklenici kurumlar olarak yer almakta. Türksat 6A’nın sözleşmesi 15 Aralık 2014 tarihinde imzalandı ve ön tasarımı tamamlandı. Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’nde (USET) üretilecek olan Türksat 6A Uydusu’nun, 2019 yılında tamamlanması ve uzaya fırlatılması planlanıyor. Yerli uydu üretmek amacıyla TUSAŞ arazisinde SSM, TUSAŞ ve Türksat işbirliğiyle gerçekleşen USET kurulumu tamamlandı ve 21 Mayıs 2015 tarihinde açıldı. Yerli Haberleşme uydusu Türksat 6A’nın da üretiminin devam ettiği USET Merkezi’nde birden fazla uydunun aynı anda montaj, entegrasyon ve test faaliyetleri gerçekleştirilebilmekte. 2023 hedefleri doğrultusunda, gelişmiş ülkelerin mücadele verdiği uzay yarışına Türkiye de Uzay Ajansı’nı 2016 yılında kurarak katılıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın faaliyet alanları şöyle sıralanıyor: Gözlem, haberleşme ve bölgesel yer belirleme uyduları, uzay istasyonları, fırlatma sistemleri, ortaya çıkacak teknolojilerin günlük kullanıma aktarılması.
 
Yerli, milli üretim destekleniyor
 
‘Haberleşme’ bölümüne geniş yer ayırılan ‘Bütçe 2016’da; hedefler şu şekilde sıralanıyor: Bilgi ve iletişim altyapısının güçlendirilmesi ve yaygınlaştırılması ile Bilgi Toplumu Stratejisi’nin tamamlanması. Genişbant altyapısının ve kullanımının yaygınlaştırılması. Sektörde etkin rekabetin ve tüketici refahının daha fazla geliştirilmesi. Yerli, milli üretimin desteklenmesi. e-Devlet Kapısı’ndan sunulan hizmetlerin artırılması. Siber güvenlikle ilgili tedbirlerin alınması. Acil yardım haberleşmesinin entegre edilmesi.
Türkiye bilişim pazarı 2015 yılı toplam pazar büyüklüğü de; 76,34 milyar TL olarak kaydedilmekte. 4,5 G (IMT Hizmet ve altyapılarına ilişkin yetkilendirme) ihalesi 26 Ağustos 2015 tarihinde yapıldı. 2N ve 3N için tahsisli 183,8 MHz’e ilave olarak 365,4 MHz frekans ihale edildi. İhale bedelinde asgari değer, 8.662.317.856 TL, elde edilen gelir ise 12.811.973.612 TL olarak belirtiliyor.  Böylece 1 Nisan 2016’dan itibaren fiili olarak hizmet sunumuna başlanacak ve halen ülkemizde de kullanılan 3’üncü nesil mobil hizmetlere göre en az 10 kat daha hızlı internet erişimi sağlanacak. 4.5G ile her yerde, tünellerde dahi hızlı internet erişimine sahip olacak, yerli üretim ve milli Ar-Ge yeteneğinin geliştirilmesine katkı sağlanacak.
 
Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları
 
‘Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları’ başlığında; tüketicilerin eksiksiz bilgilendirilmesi sağlanacağı, işletmecilerin tüketici refahına daha fazla önem vereceği vurgulanıyor. Bu kapsamda; Adil Kullanım Noktası’nın altı çiziliyor. Abonelik tesisinin elektronik ortamda yapılabilmesi, katma değerli hizmetlerin sunumunda tüketicilerin net olarak bilinçlendirilmesine yönelik düzenlemeler oluşturulacağı aktarılıyor. Abonelik sözleşmesi, kampanya, taahhütname gibi abone açısından sorumluluk doğuran işlemler için abonelerden alınan irade beyanlarına elektronik ortamda ulaşılabilmesi sağlanıyor. Diğer yandan, tarife ve kampanyaların içeriğine işletmeci tarafından kullanıcının isteği dışında ilave ücret karşılığı hizmet eklenememesi temin ediliyor. Tüketicinin bir aboneliğinden kaynaklanan borcu nedeniyle diğer sözleşmelerine konu hizmet sunumunun engellenememesi sağlanıyor. Belli bir ücretin altında kalan faturalar için faturalandırmanın bir sonraki döneme bırakılabilmesi hayata geçiriliyor. ‘GSM Kapsama Alanlarının Genişletilmesi ve İyileştirilmesi Projesi’ ile nüfusu 500’ün altında olan ve mobil kapsaması olmayan 1799 yerleşim yerinin Evrensel Hizmet Projesi ile kapsanması planlanmakta. Halihazırda, 1792 adet yerleşim yeri kapsama altına alınmış durumda.
 
PTT elektronik hizmetleri gündemde
 
‘Posta Hizmet Sağlayıcıları’ başlığında, BTK ile PTT arasında 21 Temmuz 2014 tarihinde ‘Görev Sözleşmesi’nin imzalanarak yürürlüğe girdiği belirtiliyor.  Buna göre, 14 Kasım 2014 tarihinde yetkilendirme süreci tamamlanan ve yetki belgesi almaya hak kazanan 7 şirkete yetki belgeleri yapılan bir törende teslim edildi. Mevcut durum itibarıyla 28 Posta Hizmet Sağlayıcısı yetkilendirildi. PTTBank’ın aylık ortalama işlem aded 30 milyon olarak açıklanmakta. PTT, her ay Türkiye nüfusunun yüzde 20’sine hizmet sunmakta. 29 Ocak 2013 tarihinde PTTCELL hizmeti devreye alındı ve abone sayısı 417.664 olarak görünüyor. PTT’nin elektronik hizmetleri ise şöyle sıralanıyor: KEP, e-Tebligat, Birleşik Posta, e-Ticaret.
 
Kamu Entegre Veri Merkezi için ihale onay sürecine başlandı
 
‘Siber Güvenlik’ başlığında şu maddeler yer alıyor: Siber olayları bertaraf etmek için kurul oluşturuldu. Strateji ve Eylem Planı hazırlandı. Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM) açıldı. Kurum ve kuruluşlarda Siber Olaylara Müdahale Ekipleri (SOME) oluşturuluyor. Siber tatbikatlar ile kurumların siber tehditlere karşı hazırlıkları test ediliyor. Siber kapasite inşası ve mücadelesi de 7/24 devam ediyor.

‘Kamu Entegre Veri Merkezi’ başlığında yer alan maddeler ise şöyle: Proje fizibilite projesi olarak yatırım programına alındı. Fizibiliteye ilişkin teknik şartname hazırlandı. İhaleye ilişkin yaklaşık maliyet belirlendi. İhale onay sürecine başlandı. ‘Bütçe 2016’da ‘2015-2019 Ulusal e-Devlet Stratejisi ve Eylem Planı’ başlığında, hazırlanan taslağın 16.11.2015 tarihinde www.edevlet.gov.tr portali üzerinden tüm paydaşların resmi görüşüne açıldığı kaydedilmekte. 2023 yılına kadar kamu kurumlarının sunduğu tüm hizmetlere e-Devlet Kapısı üzerinden ulaşılması hedefleniyor. 2015 yılında 61 milyon aylık ortalama ile toplam 735 milyon hizmet kullanımı gerçekleşti.
 
Fiber yatırımları için seferberlik ilan ediliyor – EHABS kuruluyor
 
‘Bütçe 2016’da ‘Fiber Altyapısının Geliştirilmesi’ ile ilgili “Ülkemizde genişbant altyapısının yaygınlaştırılması için, ulusal genişbant stratejisi çalışmaları kapsamında fiber yatırımlarının kolaylaştırılması ve teşvik edilmesi için seferberlik ilan edeceğiz” ifadesi kullanılmakta. Fiber altyapısı uzunluğu; 2015 yılında 261.337 km, fiber abone sayısı ise 2015 yılı sonunda 1,67 milyon olarak kaydediliyor. 2023 hedefleri arasında yer alan ‘her hane ve işyerine yeni nesil teknolojiler aracılığıyla en az 100 Mb/s hızında genişbant erişimin sağlanması’ hedefi çerçevesinde; genişbant internet erişiminin yaygınlaştırılmasına yönelik öneriler geliştiriliyor: Elektronik Haberleşme Altyapısı Bilgi Sistemi (EHABS)’ın kurulması ve tüm altyapısının sayısal haritalara aktırılarak, elektronik haberleşme altyapısının etkin ve verimli kullanımıyla yaygınlaştırılması amacıyla yürütülen çalışmaların karar destek süreçlerini kolaylaştırılması amaçlanıyor.