Bilişim Dünyası 09 KASIM 2015 / 07:00

Türk bilişim şirketlerine yabancıların ilgisi artıyor

Günümüzde yeni teknolojiler ve inovasyon alışkanlıklarını, sektörleri değiştirirken, birleşme ve satın alma eğilimleri de gücünü koruyor. Türkiye’de son 10 yılda BT sektöründe gerçekleşen birleşme ve satın alma işlemlerinde ana motivasyonu, mevcut pazarda payını arttırma, benzer bölgelerde yeni pazarlara açılma, yeni müşteriler, projeler ve kontratlar kazanma gibi diğer sektörde de gözlemlenen sebepler oldu. Son 1-2 yılda ise bu sebeplere ek olarak, yeni yetkinlikler kazanma ve yeni ürün geliştirme gibi gerekçeler de öne çıkıyor.
 
Handan Aybars
 
Geçmişte altyapı, BT danışmanlık şirketleri, sistem entegratörleri, ERP çözüm ortakları gibi alt sektörlerde daha çok işlem gerçekleşirken, son yıllarda yazılım firmaları ile mobil uygulama geliştiren firmalarda da hareket var. Bu arada, doğru iş modeli ile yola çıkarak, doğru yatırım stratejisi ile doğru pazarda doğru ürünleri geliştirenler de küresel alıcıların ve özel sermaye fonlarının ilgisini çekiyor. Proje ve kontrat bazlı iş modelinden çıkıp, ‘ürün bazlı’ iş modeline dönüşümü gerçekleştirenler de tercih ediliyor. Burada Ar-Ge önem taşırken, teknokent ve diğer yatırım teşviklerinden faydalanarak özgün yazılım ürünleri geliştiren firmalar, kârlarını uzun vadede arttırıyor ve şirketlerine değer katıyor.
 
Türkiye’nin payı küreselle kıyaslandığında devede kulak
 
PricewaterhouseCoopers Türkiye Kurumsal Finansman Danışmanlık Hizmetleri Direktörü Baran Engür’e göre, küresel bilişim sektörü için iyi bir yıl olduğunu söyleyebiliriz. Küresel oyuncular kendilerini yeni ürünler geliştirmek, yeni pazarlara girmek veya mevcut pazarlarında pazar paylarını korumak için sürekli bir baskı altında hissediyorlar. Dolayısıyla inorganik büyüme stratejilerine öncelik veren birçok küresel oyuncu, 2015 yılında yeni birleşme ve satın alma işlemlerine imza attı. “2015, küresel bazda bilişim sektöründe diğer yıllara göre hem adet hem değer bazında daha yüksek birleşme ve satın alma işleminin gerçekleştiği bir yıl oldu” yorumunu yapan Baran Engür, Türkiye bilişim sektörü özelinde de yorumlarını paylaşıyor. Buna göre, Türkiye’de bilişim sektörü son yıllarda hızlı bir gelişim gösteriyor. “Ancak sektörün gerçek potansiyeline çok uzak olduğunu düşünüyoruz” yorumunu yapan Baran Engür’e göre, bu da gerek küresel yatırımcıların gerek girişimcilerin iştahını kabartan bir faktör. Yaklaşık 3.5-4.0 trilyon dolarlık telekom da dahil olmak üzere küresel bilgi teknolojileri pazarından şu anda alınan payı 35-40 milyar dolar olarak gösteren Engür, “Yani yüzde 1 civarı payımız var” bilgisini veriyor. Engür, Türkiye bilişim pazarının konumu ve potansiyeline yönelik şu yorumu yapıyor:
 
Fonlar ve melek yatırımcılar da destekliyor
“Sektördeki firmalara baktığımızda kurumsallaşmış, küresel piyasaya açılmış çok değerli markalarımız olmakla beraber, sektörün çoğunluğu küçük, orta ölçekli ve gerçek potansiyeline ileride ulaşacak firmalar. Özellikle teknokent ve Ar-Ge teşviklerinin firmaların olgunlaşmasında önemli bir kaldıraç olacağını düşünüyoruz. Küçük ve orta ölçekli çok sayıda firmanın önümüzdeki 5 yıl içinde olgunlaşarak, birleşme ve satın alma piyasasına girmesiyle birlikte, işlem hacminde kayda değer bir artış bekliyoruz. Türkiye’de birçok küçük ölçekli olgunlaşma aşamasında bilişim şirketi; fon ve melek yatırımcı ağlarından da yatırımlar alıyor. Önümüzdeki yıllarda girişim sermayesi, fonlar ve melek yatırımcı ağlarının desteklediği markaların birleşme ve satın alma piyasasına hareket getireceğini düşünüyoruz.”
 
BT sektörümüz cazibesini koruyacak
 
EY Kurumsal Finansman Bölümü Başkanı Müşfik Cantekinler’in de işaret ettiği gibi, bu yıl Türkiye’de adından söz ettiren en önemli bilişim sektörü işlemi Yemeksepeti’nin Almanya merkezli Delivery Hero tarafından yaklaşık 589 milyon dolar bedelle satın alınması oldu. Küresel bazda ise yılın şimdiye kadarki en büyük işlemi Dell’in EMC Corporation’ı 63 milyar dolar bedelle satın alması. “Bu işlem, aynı zamanda bilişim sektöründe şimdiye kadar gerçekleşen en büyük işlemlerden birisi olarak dikkat çekti” hatırlatmasını yapan, 2016 yılının birleşme ve satın almalar adına hareketli bir yıl olacağı beklentisini dile getiren Müşfik Cantekinler, bu potansiyeli şu sözlerle tanımlıyor:
Bilişim sektörü, işlem sayısı bazında Türkiye’de 2011’den bu yana en aktif sektör olarak karşımıza çıkıyor. 2015 yılında da ilk üç çeyrekte toplam 50 civarında bilişim sektörü işleminin gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Önümüzdeki sene de bilişim sektörünün cazibesini korumasını ve çok sayıda küçük boyutlu işlemin yanı sıra orta ve büyük boyutlu işlemlerin de gerçekleşmesini bekliyoruz.”
 
Politik istikrar, etkisini gösterecek
 
Bu potansiyelin, politik gündemden, sonuçlanan seçimden etkileneceği de bir gerçek. IDC Türkiye Sistem ve Altyapı Çözümleri Kıdemli Araştırma Analisti Aslı Koçkal da, “Türkiye’de tek parti dönemine girilmesi ve politik anlamda istikrarın ekonomiye de olumlu katkılarının olacağını öngörerek yerli firmaların yabancı firmaları satın almak anlamında daha cazip bir ortam yaratacağını düşünüyoruz” yorumunu yapıyor. Koçkal’a göre, özellikle bir distribütör üzerinden varlık gösteren üreticiler, kendileri Türkiye’de ofis açmak için yatırım yapmaya başlayacaklar. Bunun bir örneği olarak Bilgitaş’ı gösteren Koçkal, “Kyocera doküman çözümleri, Ekim 2015’de tek distribütör Bilgitaş’ın yüzde 60 hissesini aldı ve Kyocera Bilgitaş Türkiye ofisi olarak çalışmaya başladı” örneğini paylaşıyor. 
 
2015 yılında dünya BT pazarında seyir
  • BT sektöründe en büyük satın alma ve birleşme işlemlerinden biri oldu ve Dell, EMC’yi 67 milyar dolar bedelle satın aldı.
  • Yılın bir diğer önemli satın alma işlemi Western Digital’in, rakibi SanDisk’i 19 milyar dolara satın alması oldu.
  • Symantec, veri depolama alanında faaliyet gösteren alt şirketi Veritas’ı 8 milyar dolara dünyanın önde gelen özel sermaye fonlarından Carlyle Group ve GIC’e sattı.
  • Çip üreticisi Altera’yı 16,7 milyar dolara satın aldığını duyuran Intel, PC satışlarının yavaşlamasıyla düşen çip talebini, veri merkezleri ile telafi etmeyi planlıyor.
  • Apple, tüketici alışkanlıklarına ve teknolojik trendlere yön vermek için satın almalara hız veriyor: İsrailli kamera teknolojisi şirketi Linx, navigasyon sistemleri geliştiren Coherent Navigation, konum bilgilerini görselleştiren ve analiz eden haritalandırma aracı geliştiren Mapsense ve yapay zeka ile çalışan sanal asistan geliştiren girişim VocalIQ.
  • Kurumsal güvenlik şirketi Blue Coat Systems, kurumsal bulut veri koruma çözümleri şirketi Perspecsys’i satın aldı.
  • adidas, fitness uygulaması Runtastic’in hisselerini 220 milyon avroya satın aldı.
  • Siber güvenlik şirketi Fortinet, akıllı Wi-Fi ağ çözümleri sunan Meru Networks’ün satın almasını tamamladı.
  • Mitsubishi Electric, İtalya’nın önde gelen endüstriyel klima üreticisi De’Longhi Grubu’na ait DeLclima’nın çoğunluk hisselerini aldı.
  • OKI Grup şirketi OKI Data Corporation (ODC) ile Seiko Instruments Inc. (SII) arasında imzalanan hisse alım anlaşması ile OKI Data Corporation, SII’ın iştiraki olan Seiko Infotech Inc.’in (“SIIT”) geniş formatlı yazıcı iş kolunu satın aldı.
  • Qualcomm iştiraki Qualcomm Life, medical cihaz entegrasyonu ve klinik veri yönetim çözümlerin sağlayıcısı Capsule Technologie’yı satın aldı.
  • Blippar, Layar’ın ardından, sanal deneyim uygulama ajansı Binocular’ı satın aldı.
  • Autodesk, kurumsal IoT servis platformu geliştiricisi SeeControl'u satın aldı.
  • Activision Blizzard, küresel kapsamını genişletmek amacıyla Candy Crush oyununun üreticisi King Digital Entertainment’ı toplam 5.9 milyar dolara satın aldı. 
Türkiye’de 2015’e bakış
 
Pozitron’un 100 milyon dolar gibi Türkiye BT sektörü için oldukça yüksek bir bedel ile Monitise’a satılması 2014 yılının en çok ses getiren işlemlerinden biri olmuştu ve 2015 yılında hareketlilik devam etti.
  • Dubai merkezli InfoFort Holding, doküman ve süreç yönetimi gerçekleştiren CBKSoft’u (“Envision”) satın aldı.
  • Güney Koreli Netmarble Games Corporation, Joygame Interactive Services’in yüzde 50 hissesini satın aldı.
  • Sistem entegrasyonu ve yazılım alanlarında çözümler üreten Dataserv, Alman merkezli Comparex Deutschland GmbH’ye yüzde 51 hissesinin satışını gerçekleştirdi.
  • Mekan keşif ve yorum servisi Mekanist.net, 22 ülkede hizmet veren Hindistan merkezli restoran arama ve keşif platformu Zomato tarafından satın alındı.
  • Otobüs bileti satın alma platformu ClickBus, online otobüs biletinin yanı sıra uçak bileti satışı da yapan NeredenNereye.com ile birleşti.
  • Almanya’nın köklü enerji şirketlerinden EWE AG’nin yüzde 100 iştiraki olan EWE Turkey Holding, Millenicom Telekomünikasyon Hizmetleri’nin hisselerinin tamamının devralınmasına ilişkin sözleşmeyi imzaladı. 
  • El Cezire televizyonunun da sahibi olan Katarlı beIN Media Group, Digiturk'ü satın aldı. 
  • Yemeksepeti, dünyanın en büyük online yemek sipariş platformu Delivery Hero tarafından satın alındı.
  • Dünyanın önde gelen yatırım şirketlerinden Bahreyn merkezli Investcorp, araç takip sistemleri şirketi Arvento'nun çoğunluk hisselerini aldı.
  • Doğan Online iştiraki hepsiburada.com'u da içinde bulunduran D-Market Elektronik Hizmetler, Hollanda merkezli fon TurkCommerce B.V.'ye hisse satışı yaptı. 
Gerekçeler türlü türlü
 
Teknoloji ve telekom sektörlerindeki şirketler, küresel satın alma ve birleşme süreçlerinde her geçen gün ön plana çıkıyor. Bir tarafta bu sektörlerdeki şirketlerin sermaye duyarlılığı ve yatırım hedeflerini gerçekleştirebilmek için belli ekonomi ölçeğe ulaşmak adına satın alma ve birleşmelere olumlu baktıkları görülüyor. Bu konuda hamle yapması beklenen büyük ölçekli şirketler ise rekabette öne çıkmak, inovasyon ile aynı zamanda kurumsal fayda elde etmek için bu konuda yoğun araştırmalar yapıyor. Mobil ödeme sistemleri, veri analitiği, bulut bilişim gibi başlıklarda fikri mülkiyet ve yetenek temini için birleşmeler öne çıkarken, M2M süreçleri de telekom şirketlerinin farklı sektörlerde satın alma ve birleşmelere eğilmesini sağlıyor. KPMG’nin ‘2015 Yılı Satın Alma ve Birleşme Büyümesi’ araştırmasına göre, fikri mülkiyet ve yeteneğe erişim bu kararlarda belirleyici olacak. Mobil, bulut bilişim, veri ve analitik ile güvenlik ise araştırmaya göre, BT sektöründe satın alma ve birleşmelerde önem taşıyan başlıklar.
 
Woodside Capital Partners'ın "Küresel Teknoloji Satın Alma ve Birleşme Trendleri ve Analizi" (Global Technology M&A Trends and Analysis) çalışmasına göre, M2M, IoT, giyilebilir teknolojiler, akıllı evler, mobil ödeme ve mobil alışveriş başta olmak üzere tüm mobil başlığındaki çalışmalar birleşme ve satın almaların öne çıkacağı başlıklar olarak gösteriliyor. PC’den mobile geçiş ile bağlantı gücünü artırmak adına çip sektöründeki gelişmelerin de satın alma ve birleşme hamlelerinde öne çıkacağı üzerinde durulurken, analitik ve düşük maliyetli mimari talebi de akıllı depolama sistemlerinde satın  alma ve birleşmeleri öne çıkartacak. 
 
 
ETİKETLER : 1045