Bilişim Dünyası 16 AĞUSTOS 2013 / 14:11

Uzayda iki yıl tamamlandı

Türkiye’nin ilk yerli gözlem uydusu olarak 17 Ağustos 2011’de uzaya gönderilen RASAT, yörüngedeki ikinci yılını geride bıraktı. Kamunun uydu görüntüsü ihtiyacını karşılayan RASAT’ın iki boyutlu Türkiye haritası ise bu yıl içinde internet üzerinden kullanıma sunulacak.

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) tarafından yerli olarak tasarlanıp üretilen RASAT uydusu, görevi boyunca dünya üzerinde toplam 3 milyon 856 bin kilometrekarelik alanın görüntüsünü çekti. Bu alan, 783 bin kilometrekare olan Türkiye yüzölçümünün yaklaşık 5 katına karşılık geliyor. Dünyadan 7,5 metre çözünürlükte fotoğraf alabilen RASAT, çektiği görüntüleri TÜBİTAK UZAY’ın Ankara’daki yer istasyonuna iletiyor. Milli uydunun çektiği görüntülerle Türkiye’nin iki boyutlu uydu görüntü veri tabanı oluşturuldu. Güncelliğin sağlanması amacıyla çekilen yeni görüntülerle veri tabanı her geçen gün daha da zengin hale getiriliyor.

RASAT görüntüleri temel oluyor

RASAT’tan elde edilen görüntüler haritacılık, afet izleme, tarım, çevre, şehircilik ve planlama çalışmalarında kullanılıyor. Daha önce yabancı uydulardan alınan uydu görüntülerinin RASAT ile yerli olarak karşılanması amacıyla TÜBİTAK UZAY, kamu kurumları, üniversiteler ve özel sektör ile çalışmalar yapıyor. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Maden Tetkik ve Arama Kurumu olmak üzere çok sayıda kamu kurum ve kuruluşuna uydu görüntüsü sağlanıyor. Düzenli olarak görüntü sağlanan bu kurumların yanı sıra 2013 yılında toplam 50 farklı kamu kurumu ve üniversite ile onlarca özel sektör kuruluşunun da uydu görüntüsü talepleri karşılandı.

TÜBİTAK UZAY, Kalkınma Bakanlığı desteği ile başlattığı Geoportal Projesi kapsamında ülkemize sunduğu uydu görüntüsü sağlama hizmetini internet üzerinden erişilebilir hale getirecek. Bu kapsamda RASAT internet portalı için gerekli altyapı çalışmaları büyük ölçüde tamamlandı. Bu yıl içinde hizmete açılması planlanan portal ile RASAT uydusunun elde ettiği görüntülere ulaşmak vatandaşlar için çok daha kolay ve hızlı bir hale gelecek.

Yerli uzay projelerinde önemli adım

2011’de uzaya gönderilen RASAT, Türkiye’nin uzay projeleri için bir mihenk taşı oldu. Uydunun sistem mühendisliği ve sistem tasarımı yurtdışından herhangi bir destek alınmadan TÜBİTAK UZAY mühendisleri tarafından gerçekleştirildi. Uyduda, yerli olarak tasarlanan ve üretilen BiLGE isimli uydu görev bilgisayarı, T-REKS isimli X-Bant haberleşme sistemi ile GEZGİN isimli gerçek zamanlı görüntü işleme modülleri kullanılıyor. 7,5 metre siyah beyaz, 15 metre renkli görüntüleme yeteneğine sahip RASAT, 93 kg ağırlığında ve hiçbir kısıtlama olmaksızın dünyanın her yerinden görüntü alabiliyor. Yeryüzünden 700 kilometre yükseklikte bulunan uydu, dünya çevresini 98 dakikada turluyor.

TÜBİTAK UZAY, RASAT’ın ardından 18 Aralık 2012’de Türkiye'nin yüksek çözünürlüklü yerli keşif uydusu GÖKTÜRK-2’yi uzaya göndermişti.