Dünya 10 MART 2014 / 08:17

Nükleer fizikte sihirli sayılar dünyası sil baştan

Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Fizik Bölümünden Doç.Dr. Kutsal Bozkurt, nükleer fizikte önde gelen araştırma merkezlerinden biri olan RIKEN’de yapılan bir çalışmayla, nükleer fizikte önemli mesafeler alındığını söyledi.

Japonya’nın başkenti Tokyo yakınlarında bulunan ve nükleer fizikte dünyanın önde gelen en önemli araştırma merkezlerinden biri olan RIKEN’de bir grup araştırmacı tarafından yapılan deneysel çalışmalar, popüler bilim dergilerinde geçtiğimiz günlerde yayınlanarak, fizik camiasında oldukça büyük yankılar uyandırdı. YTÜ’den Doç.Dr. Kutsal Bozkurt’a göre bu sonuçlar, teorik nükleer fizikte daha önce bilinen modelleri yeniden gözden geçirmemizi sağlayacak cinsten olduğu ifade ediliyor.
Bozkurt: “Riken’de elde edilen deneysel veriler, nükleer fizikte sihirli sayılar olarak bilinen 20 ve 28’in nötron bakımından zengin bütün magnezyum çekirdeklerinde kaybolduğunu gösterdi. Ayrıca elde edilen deneysel veriler, nükleer vadide (atomik çekirdekteki proton ve nötron dağılımını gösteren tablo) yer alan deforme çekirdeklere ait bölgenin daha büyük bir alana sahip olabileceğini gösteriyor. Yine yakın zamanda ünlü bilim dergisi Nature de çıkan bir makalede, Kalsiyumun izotopu olan ve nötron sayısı 34 olan 54Ca çekirdeğinde sihirli olduğu ortaya çıktı.
Japonya’da bulunan RIBF-RIKEN’de dünyanın en yoğun radyoaktif izotop ışınları üretiliyor. Nötron bakımından zengin radyoaktif çekirdeklerde yapılan son deneysel veriler ise sihirli sayıların bütün atomik çekirdekler için aynı olduğu düşüncesini sarsacak nitelikte. Son yapılan deneysel çalışmalarda, 12 proton ve 20 nötron içeren nötron zengini 32Mg çekirdeğinde nötron sihirli sayısının (N=20) kaybolması ile bu çekirdeğin deforme olduğu gösterildi. Ayrıca, 14 proton ve 28 nötrona sahip 42Si çekirdeğinin de deforme bir çekirdek olduğu deneysel olarak gösterildi. Yine 20 proton ve 34 nötron içeren 54Ca çekirdeği ise sihirli olduğu deneysel olarak gösterildi.
Nükleer fizikte önemli bir yere sahip olan kabuk modelinin ve sihirli sayıların nötron bakımından zengin izotoplarda incelenmesi günümüzde halen tam olarak anlaşılamayan çekirdek içi etkileşimlerin anlaşılması bakımından oldukça önemlidir. Son yıllarda deneysel alanda meydana gelen gelişmelerle birlikte özellikle nötron bakımından zengin çekirdeklerin yapısı ve etkileşimleri hakkındaki bilgilerimiz yenilerek artmaya devam etmektedir.”
ETİKETLER : Sayı:962