e-toplum 18 ARALIK 2011 / 15:49

AB, güvenli internette Türkiye modeline geçiyor

Türkiye’de hali hazırda Güvenli İnternet Hizmeti’ne ilişkin sansür mü değil mi tartışmaları yaşanırken Avrupa Komisyonu, Türkiye’de faaliyete geçen Güvenli İnternet projesine benzer adımlar atmak için harekete geçti.
Bilgi toplumu olma hedefi AB tarafından ortaya konulan büyüme stratejilerinde önemli bir yer tutuyor. 2020 yılına kadar AB’nin büyüme rotasını çizecek olan “Avrupa 2020 Stratejisi”nde bilgi ve iletişim teknolojilerinin etkin kullanımının sağlanması ve teşvik edilmesi için öngörülen eylemler mevcut.

Dijital Gündem temel girişimlerden biri
Lizbon Stratejisi’nin öngörülen hedeflerin yakalanamamış olması ardından belirlenen “Avrupa 2020 Stratejisi”, istihdam, Ar-Ge, çevre, yoksulluk ve eğitim alanlarında olmak üzere belirlenen temel hedeflere ulaşılması adına akıllı, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme olmak üzere üç ayaklı olarak belirlendi. Bu strateji kapsamında 7 temel girişimden birisi de Dijital Gündem.
Dijital Gündemin hedeflerine başarıyla ulaşılması “Dijital Avrupa”yı yaratmayı amaçlayan AB, 7 temel girişim kapsamında 101 eylemi hayata geçirmeyi öngörüyor. Bu eylemler sırasıyla, “Tek Dijital Pazarın Hayata Geçirilmesi”, “Birlikte Çalışabilirlik ve Standartlar”, “Güven ve Güvenlik”, “Yüksek Hızlı İnternet”, “Araştırma ve Yenilik”, “Dijital Okuryazarlık-Beceriler-Kapsayıcılık” ve “BİT’in Toplumsal Sorunların Çözümünde Kullanımı” olarak belirlendi.

İlk 3 temel hedef belirlendi
Avrupa Komisyonu’nun Dijital Gündem’den sorumlu Başkan Yardımcısı Neelie Kroes, geçtiğimiz aylarda AB’nin 12 aylık dönem içinde gerçekleştirmeyi hedeflediği en önemli 3 başlığı açıklamıştı. AB’nin Dijital Gündemi’nde yer alan üç başlık ise şunlardı:
l İnternet altyapısının hızlandırılması ve güçlendirilmesi için gerekli fonların sağlanması
l Siber güvenlik için yeni yaklaşımların geliştirilmesi
l Çocukların internette zararlı içeriklerden korunabilmesi için yaş derecelendirme ve ebeveyn kontrollü yazılım seçeneklerinin geliştirilmesi.

28 şirket güvenli
internet için bir araya geldi
Kroes’un bu konuşmasından yaklaşık 6 ay sonra yukarıda bahsedilen 3. maddeye ilişkin somut adımlar atılmaya başlandı. Çocukların internette daha güvenli olabilmeleri için aralarında Microsoft, Samsung, Apple, Facebook ve Vodafone gibi şirketlerin bulunduğu 28 şirket, Avrupa Komisyonu önderliğinde toplanarak hazırlanan 1 Aralık 2011 tarihli bir eylem planında mutabık kaldı. Öncelikli amaçlar arasında, zararlı içeriklerin ihbarı, yaşa uygun gizlilik ayarlarının sağlanması, ebeveyn kontrolünde internet içeriğinin filtrelenmesine ilişkin yazılım seçeneklerinin geliştirilmesi ve giderek daha genç yaşta interneti kullanmaya başlayan bir kuşağın ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik adımlar yer alıyor.

Eylem planında
neler var?
Kurucu koalisyon üyeleri 5 alanda oluşturulan eylem planında anlaşmaya vardı:
l Basit ve güçlü ihbar araçları: Çocuklara zararlı olabilecek iletişim ve içeriklerin ihbarında kolay ulaşılabilen ve etkili şikâyet sistemlerinin geliştirilmesi (www.ihbarweb.org.tr gibi).
l Yaşa uygun gizlilik ayarları: Farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarını dikkate alan yaşa göre gizlilik ayarlarının geliştirilmesi.
l Daha geniş kullanımlı içerik kategorizasyonu: Yaş derecelendirmesinde sektörler arasında kullanılabilen ve ebeveynlere anlaşılabilir yaş kategorileri sunabilen bir geçerli yaklaşım geliştirilmesi (Güvenli İnternet Hizmeti’ndeki aile ve çocuk profilleri gibi).
l Ebeveyn kontrolünde daha geniş ve kullanışlı yazılımların geliştirilmesi: Mümkün olduğunca geniş takip sağlama adına kullanıcı dostu ebeveyn kontrollü yazılımların geliştirilmesi.
l Çocuk istismarı içeriklerinin daha etkili bir şekilde kaldırılması: Kolluk kuvvetleri ve ihbar merkezleri ile işbirliklerini geliştirmek, çocuk cinsel istismarı materyallerinin internetten kaldırılması için somut ve pratik adımların atılması.

Güvenli İnternet Hizmeti örnek model olabilir
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu yetkilileri tarafından yapılan açıklamada ise, 22 Kasım’da başlayan talebe bağlı Güvenli İnternet Hizmeti’nin Avrupa Komisyonu tarafından oluşturulan eylem planı için model olabileceği ifade ediliyor. Yetkililer, Güvenli İnternet Hizmeti’nin oluşturulan koalisyona katkı oluşturmasını temenni ederken “Güvenli İnternet Hizmeti, Avrupa’nın da en önemli sorunları arasında yer alan başta çocukların cinsel istismarı olmak üzere terör, şiddet ve ırkçılık gibi yasadışı içeriklere erişimin yapılamadığı aile profiliyle, ebeveynlere güvenli bir ortam sunmaktadır” denildi.
ETİKETLER : Sayı:850
YORUMLAR
Özgür Uçkan 25 ARALIK 2011 / 19:12 0 0
Bu haberle ilgili bir yazı yayınladım:

Özgür Uçkan - BTK’dan umutsuz PR hamleleri: AB, internet sansüründe “Türkiye Modeli”ne geçer mi?
http://sansuresansur.blogspot.com/2011/12/btkdan-umutsuz-pr-hamleleri-ab-internet.html#
Erdem Dilbaz 25 ARALIK 2011 / 14:24 0 0
Üzüntüyle okuyorum ki BTHaber'de uzun süredir karşılaşmadığım denli haber olmayan bir haber var;

Avrupa internetin güvenliğinden değil çocukların korunmasından, bunu da merkezi filtreden değil yazılımlar ve tercihlerden geçirerek yapmayı tercih ediyor. Kimseye zorla filtre sunmuyor. Bizde de varolan ücretsiz yazılımların geliştirilmesi ve bilinçlendirme kampanyaları yapıyor.

Benzetmelerdeki zorlama gülünç. Hiçbir Avrupa ülkesi merkezi filtre sistemini kullanmıyor. Paydaşı olduğumuz AGİT üyesi hiçbir ülkede merkeziyetçilik kabul görmüyor.

Avrupa'nın Türkiye'den örnek aldığı bir tane şey gösterin bana da parmağı keseyim. Kaldı ki "Güvenli" internetimizi örnek alsınlar. BTK'nın böyle net bir açıklaması yokken dahi "Ya aslında bizden örnek alabilirler he baksana" tadında lakayitliği haber yapmanızın kasıtlı olduğunu düşünmekten başka şansımız yok sanıyorum.
Osman Coşkunoğlu 25 ARALIK 2011 / 13:23 0 0
Sayın Uçkan ve Keleş gerçekleri yazmış, yorumlarına da katılıyorum. İki ekleme:
1. Güvenli İnternet AB'de sadece kimilerine göre sakıncalı sitelere karşı koruma değildir, ayni zamanda istismarı önlemek için mahremiyeti korumaktır; yani, kişisel verilerin korunması. AB baskısıyla yıllar önce hazırlanmış olan Kişisel Verilerin Korunması kanun tasarısını TBMM gündemine almayan bir hükümetin (ve onun güdümündeki kurumun) amacı güvenli internet değildir.
2. Şu anda, bırakın sübjektif "sakıncalı" siteleri, fikri mülkiyet hakkını korumak için bile filtre AB'de reddedilmiştir.
Özgür Uçkan 23 ARALIK 2011 / 16:46 0 0
AGİT raporunun yazarı, hukukçu Yaman Akdeniz'den gelen bir yorumu da buraya aktarayım:

"Şaka gibi.... AB bünyesinde filtre konusu 1996'dan beri konuşuluyor. Son dönemlerde çocuk pornografisi içeren sitelere erişim engellenmeli mi engellenmemeli mi diye çok konuşuluyor. Fakat çocukları sözde zararlı içeriklerden korumak için BTK tipi filtre kullanımının devletler tarafından yapılması veya bunun merkezileşmesi konusunda bir konsensus hiç bir zaman oluşmadı. Filtre kullanılsın ya da teşvik edilsin denilmesi başka Türkiye modelinin düşünülmesi başka. Türkiye bu konuda AB'ye falan model olamaz. Türkiye'nin geliştirdiği filtre-sansür modeli hiç bir AB ülkesinde kabul görmez."

- Yaman Akdeniz
Ali Rıza Keleş 23 ARALIK 2011 / 15:17 0 0
Sanıyoum kocaman bir kafa karışıklığı var.

Yazıda geçen "ebeveyn kontrolünde internet içeriğinin filtrelenmesi" ifadesinde açıkça belirtildiği gibi, filtreleme yazılımlarının ebeveyn kontrolünde olması önerilmektedir.

Bizdeki "Güvenli İnternet Hizmeti" modelinde ise filtre, devlet tarafından kontrol edilmektedir. Hizmeti kullanmayı isteyen yurttaşın kişiselleştirmesine izin verilmemektedir. Yani devletin ön gördüğü aile ve çocuk profili dışına çıkılamamaktadır. Devletin "uygunsuz/ahlaksız/kötü/fena" dediğine, "hayır bu benim çocuğum için uygundur ve buna izin veriyorum" diyemezsiniz. Yani çocuğunuzun ve sizin "tarif edilen/kabul edilen/ uygun görülen ortalama" içerisinde yer almanız zorunludur. Ya da hizmeti almaktan vazgeçmeniz beklenmektedir.

Türkiye'de uygulanan model merkezi devlet filtresidir. Ne AB için de ne de demokrasi ve ifade özgürlüğüne ortalama değer veren hiç bir ülke için model olmayacak, olamayacaktır.

Yazı sahibi ya bilgisizlikten ya da maalesef BTK'nın manüplasyonlarından çok etkilendiğinden böyle bir yorum yapmış olmalı.

Devlet eliyle merkezi filtre uygulayan AGİT üyesi tek ülke maalesef Türkiye'dir.
Özgür Uçkan 23 ARALIK 2011 / 14:50 0 0
Bence "Türkiye Modeli" referansı talihsiz bir yakıştırma olmuş.

Türkiye'deki filtre uygulamasını sansür haline getiren ve AGİT tarafından kınanan yaklaşım, filtrenin merkezi bir biçimde uygulanması ve filtre içeriğinin devlet eliyle oluşturulması. Türkiye AGİT'e üye 56 ülke içerisinde bunu yapan ilk ve tek ülke. AB üyesi ülkelerin anayasaları böyle bir yetki aşımını ifade özgürlüğüne saldırı olarak yorumladığı için de tek ülke olarak kalacak.
( http://www.osce.org/fom/41091 )

Avrupa Komisyonu'nun uygulaması ise, filtrenin servis sağlayıcıları eliyle geliştirilmesi ve uygulanması temeline dayanıyor. Yani bizde olduğu gibi BTK gibi bir kurum yetkisini hukuksuz bir biçimde aşarak keyfi sansür listeleri hazırlamıyor.

Türkiye'deki internet sansürünü meşrulaştıracak bu tür yanıltıcı benzeşlikler kurmadan önce dikkatli olmak gerek...