Yazarlar Edip Emil Öymen 17 TEMMUZ 2016 / 09:26

Vadi 60 değil, 76 yaşında

Neden Silikon Vadisi’nin 60’ıncı yıldönümü? Silikon denilen malzemenin üretiminin resmen başlama tarihi 13 Şubat 1956 olduğu için... Ama o bölgeye bu isim verilmeden 16 yıl önce bölgede ileri teknoloji kümelenmesi başlamıştı. 1939’da William (Bill) Hewlett ve David Packard, bölgenin ilk şirketini kurdular. Sonra başkaları da yavaş yavaş onlara katıldı. ABD’nin, Avrupa’daki savaşa karışmama kararlılığına rağmen savaşa hazır olmak mecburiyeti de vardı. Bu nedenle, Japonya’nın ABD’ye en kolay saldırabileceği Batı Kıyısı (California) askeri istihbarat ve savunma sanayii için stratejik öneme sahipti. San Fransisco havaalanına komşu, bugünkü Silikon Vadisi’nin yönetim şehri San Jose yakınındaki Moffett Hava Üssü’nde zeplinler konuşlandırıldı. Bunlar, gökte salınarak California kıyılarını “gözetleme” görevi yapıyordu. Japonların Pearl Harbour’a 7 Aralık 1941 saldırısından sonra bu hava üssü ve eyaletteki diğerlerinin önemi aniden arttı. Savaş sırasında ve sonrasında, burada kurulan birimler ve şirketler kalmaya devam ettiler. Silikon Vadisi denilen yörenin çekirdeğini oluşturdular.
 
Newsweek’in 60’ıncı yıl anı sayısında işin bu kısmı anlatılmıyor. Sanki iki üç girişimci burada –hatta tesadüfen- işe başlamışlar ve orası “öylece” gelişmiş, bugünkü halini almış. Oysa hiç öyle değil. Başta Stanford gibi mega küresel bir üniversitenin veri/bilgi işleme yeteneği, Berkeley gibi komşu bir süper üniversite, California Institute of Technology (CalTech), Jet Propulsion Laboratory (JPL) ve başka bir düzine uzman kurum olmaksızın burası Silikon Vadisi olamazdı. Buradan geçen ünlü ünsüz mühendisler, akademisyenler, girişimciler, ve perde arkasında hep işveren savunma sanayii (askeriye) ortaklaşa çalıştılar.
 
Newsweek anı sayısı, tipik bir Hollywood senaryosu gibi “tek kahramana” odaklanmasına rağmen, konuyu hiç bilmeyen genç bilişimcilere yörenin tarihi hakkında fikir verebilir. Zaten derginin kapağında en medyatik starların resimleri var. Öndekiler tanıdık. Arkadaki iki ihtiyar ise Hewlett ve Packard.
 
1950’lerde silikonun, bilgisayarların hacmini “küçülteceği” anlaşıldı. Bunun üzerinde çalışma başladı. Sırada, bir bilgisayar ile başka bir yerdeki arasında ilişki kurma teknolojisi vardı. 29 Ekim 1969’da California Üniversitesi Los Angeles (UCLA) ve Santa Barbara Kampüsleri (UCSB) ile San Fransisco’daki Stanford Research Institute ve University of Utah arasında ilk ARPANET bağlantısı sağlandı. Bu, internetin babasıydı. Kasım 1971’de ilk eposta gönderildi (mesaj: QWERTYUIOP). İki yıl içinde bağlantı sayısı 13’e çıktı, Doğu Kıyısına uzadı. 1973’te Londra ve Norveç de bağlandı. Gerisi herkesin malumu.   
ETİKETLER : 1080