e-toplum Kamu 05 HAZİRAN 2016 / 13:44

Türkiye bilişim pazarının büyüklüğü 83,1 milyar TL

TÜBİSAD “Bilgi ve İletişim Teknoloji Sektörü 2015 Yılı Pazar Verileri” ne göre sektör, bir önceki yıla oranla TL bazında yüzde 18 büyümeyle 83,1 milyar TL oldu. İstihdam gücünü 113 bin kişiye çıkaran sektörün ihracatı da 2,2 milyar TL'ye ulaştı. 2016 büyüme beklentisi ise yüzde 15 – 20.
 
Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD), 2015 yılı “Bilgi ve İletişim Teknoloji Sektörü Pazar Verileri”ni açıkladı. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı Dr. Ömer Fatih Sayan’ın video konferans aracılığıyla bağlandığı toplantıda, TÜBİSAD Başkanı Kübra Erman Karaca,  Context CEO’su Howard Davies ve TOBB Telekomünikasyon Meclisi Başkanı Yusuf Ata Arıak, proje danışmanı Deloitte Türkiye’nin Ortağı Tolga Yaveroğlu birer konuşma yaptılar. TÜBİSAD Bilgi Merkezi Komisyonu Başkanı Mustafa Çağan da araştırma detayları hakkında  bilgi verdi.
Toplantının açılış konuşmasını yapan TÜBİSAD Yönetim Kurulu Başkanı Kübra Erman Karaca, "Bilgi ve İletişim teknolojileri Sektör Verileri" çalışmasının her yıl daha önemli hale geldiğini belirterek sektör hakkındaki değerlendirmelerini paylaştı. Sektörün Türk Lirası bazındaki büyümesinin sevindirici olmasının yanı sıra Türk Lirası’ndaki değer kaybının etkisi dikkate alındığında beklenen büyümenin gerçekleşmediğini, döviz kurlarındaki hareketlilik,  yaşanılan iki seçim atmosferi, makroekonomik zorluklar  ve ülkemizin jeopolitik konumundan kaynaklanan sorunların büyümede etkili olduğunu belirtti. Özellikle kamu projelerindeki ve yatırımlarındaki ertelemenin de önemli etkisini vurguladı. Yazılım ve ihracat tarafındaki büyümenin sevindirici olduğunu, önümüzdeki dönemde sıklıkla gündemde olacak dijital dönüşüm, endüstri 4.0, nesnelerin interneti gibi konuların gerek katma değerli ürünlerde gerek mobil ürünlerde etkin olacağından hem yazılım geliştirme hem de hizmet tarafında büyümeye olumlu etki edeceğini vurguladı. Karaca, sektörün arzu edilen büyüme rakamlarını yakalayabilmesi için bütüncül bir siyasi sahiplenmenin şart olduğunu belirterek sektörün ihtiyacı olan nitelikli işgücünün sağlanması için de bir an önce önlem alınması gerektiğini belirterek şöyle devam etti:
“2015 yılı kurumların, hızlı gelişen teknolojiyi ve dijital dönüşüm stratejilerini konuştukları ve bunları planladıkları bir yıl oldu. 2016’nın ise bu stratejileri uygulamaya geçirdikleri ve daha somut adım attıkları bir yıl olmasını bekliyoruz. 2016 yılında hükümetin 64’üncü eylem planında BT endüstrisini doğrudan  ilgilendiren başlıkların yer alması oldukça sevindiriciydi. Yaklaşık 216 maddenin 40’ına yakını BT dünyasıyla ilgili. Sektörümüze çok önemli bir ivme katacağına inandığımız bu maddelerin yeni hükümet döneminde de dikkate alınarak, hayata geçirileceği bir sürecin yaşanmasını diliyoruz. Bu konuda üzerimize düşen görevi yerine getireceğiz.”
CONTEXT CEO’su Howard Davies, çoğunluğunu TÜBİSAD üyesi bilişim sektörü donanım distribütörlerinin oluşturduğu CONTEXT Türkiye Paneli’nin, 2015 yılında 11 öncü distribütörle 3.2 milyar dolarlık satış gerçekleştirdiğini belirterek şunları söyledi: "Türkiye'de BT donanım sektörünün yüzde 85'ini reel veriyle ölçebiliyoruz. EMEA bölgesinde bu oranımız yüzde 90 civarında. Dünyadaki en büyük BT distribütör veri ağı tarafımızca işleniyor ve müşterilerimize bu verileri hızlı bir şekilde sunuyoruz. Reel verinin karar mekanizmalarında ne derece önemli olduğunu, 2016 ile yoğunlaşan küresel dalgalanmalarla çok net anlamış olduk. Şirket hedeflerinin artık klasik yöntemlerle öngörülemeyeceğini, şirketlerdeki karar mercilerinin bu durumlara göre hedeflerini sürekli revize ettiği görüyoruz.”.
Proje Ortağı TOBB Telekomünikasyon Meclisi’nin Başkanı Yusuf Ata Arıak ise yaptığı açıklamada şunları kaydetti: “Daha önceki yıllarda Ülkemizde bilişim sektörünün büyüklüğü hakkında farklı kurum ve kuruluşlar tarafından her yıl çeşitli çalışmaların yapıldığını ve kamuoyu ile paylaşıldığını hatırlıyorsunuzdur. Ancak gerek bu çalışmalarda kullanılan verilerin farklılığı, gerekse de sektör kapsamı konusundaki farklı yaklaşımlar nedeni ile birbirinden farklı sonuçların ortaya çıktığına şahit oluyorduk. Ortada paylaşılan rakamlar hem ülkemiz için tek, doğru ve geçerli verilere ulaşmamızı engelliyor hem de dünya standartlarında karşılaştırma yapmamız konusunda sıkıntılara neden oluyordu.
Bu soruna çözüm bulmak için 2013 yılında TOBB Telekomünikasyon Meclisi çatısı altında bir ‘Sektör Büyüklüğü Çalışma Grubu’ kurduk ve tüm paydaşların katılımıyla çalışmalar yürüttük. Meclis üyelerinden katkı sağlamak isteyenlerin yanı sıra, daha önce bu konuda çalışma yapmış TÜBİSAD ve Kalkınma Bakanlığı’nı da bu gruba davet ettik. TOBB, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜİK den temsilciler de katkı sağladılar. Emeği geçen tüm paydaşlara teşekkür ediyoruz. ”
Beşincisi tamamlanan Bilgi Merkezi Projesi’nin bu sene de bir parçası olmaktan çok mutlu olduklarını ifade eden Deloitte Türkiye’nin Ortağı Tolga Yaveroğlu, pazardaki yüzde 18 oranındaki büyümenin her ne kadar sevindirici olsa da bu büyümenin neredeyse yarısının döviz kuru artışından kaynaklandığını belirtti.  Yaveroğlu, “Sektördeki nitelikli işgücü açığını gidermeye ve iç pazar talebini arttırmaya yönelik girişimlere önem vermeye devam etmemiz gerekiyor. Özellikle son dönemde Türk Lirasındaki değer kaybını, bilişim şirketlerimiz hizmet ihracatı yönünde bir fırsat olarak değerlendirmelidirler” şeklinde konuştu.
 
İhracat TL bazında iki kat büyüdü
2015 yılında bilgi teknolojileri hizmet ve yazılım kategorilerinde yerlilik oranı ortalama yüzde 83 iken, bu oran bilgi ve iletişim teknolojileri donanım kategorisinde ortalama yüzde 18 olarak gerçekleşti.
Sektörün, toplam ihracat rakamı ise Türk Lirası bazında bir önceki yıla  göre iki kat artarak  2,2 milyar TL’ye  ulaştı. Toplam ihracatın yüzde 60’ı 1,360 milyar TL ile yazılımdan geldi. Yazılım ihracatı geçen yıla oranla yüzde 49 büyüdü. Yazılımdan elde edilen cironun yüzde on dörtlük kısmı ihracattan geliyor.  
Toplam ihracatın yüzde 30’u ise teknokentlerden yapılıyor. Rapora göre, en fazla ihracat yapılan ülkeler Azerbaycan,  Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Kuzey Kıbrıs Türkiye Cumhuriyeti,  İngiltere ve Birleşik Arap Emirlikleri… Dolar bazında incelendiğinde ise 2015 yılı toplam ihracat büyüklüğü 788 milyon Amerikan Doları oldu. Amerikan doları bazında da en fazla büyüme yüzde 29 ile iletişim teknolojileri donanım, yüzde 20 ile yazılım kategorilerinde gerçekleşti.
 
İstihdam yüzde 2.2 arttı
Sektörün 2015 yılında bir önceki yıla göre istihdamı yüzde 2,2 artarak 113 bin kişi oldu. Bilgi teknolojileri kategorisi toplam sektör içinde yüzde 66 pay ile 74 bin dört yüz kişiyi istihdam etti.
 
2016 yılı büyüme beklentisi
Araştırmanın sonuçlarına göre, 2016 yılında sektörde Türk Lirası bazında yüzde 15 ile 20, Amerikan doları bazında ise yüzde 5 ila 9 arasında büyüme bekleniyor. Büyümede Ar-Ge yatırımı ve inovasyonun en önemli faktör olacağı belirtildi.
 
Türkiye bilişim pazarı 2015 
TÜBİSAD adına açıklama yapan Bilgi Merkezi Komisyonu Başkanı Mustafa Çağan'ın verdiği bilgilere göre, Türkiye bilişim sektörünün 2015 yılında büyüklükleri şu şekilde sıralandı:
 
Bilgi ve iletişim teknolojileri toplam sektör büyüklüğü Türk Lirası bazında yüzde 18’lik büyüme ile 2015 yılında 83,1 milyar TL’lik hacme ulaştı.
Toplam sektör büyüklüğünü oluşturan iki ana unsurdan birisi olan bilgi teknolojileri Türk Lirası bazında yüzde 19'luk büyüme ile 27,4 milyar TL'ye ulaştı.
İletişim teknolojileri ise yüzde 17'lik büyüme ile 55,7 milyar TL’ye ulaştı.
Bilgi teknolojilerinin toplam pazar içindeki payı yüzde 33 oldu.
Bilgi teknolojileri donanım pazarı 13 milyar TL oldu.
Bilgi teknolojileri yazılım pazarı 9,7 milyar TL oldu.
Bilgi teknolojileri hizmet  pazarı 4,7 milyar TL oldu.
İletişim Teknolojileri donanım pazarı  16,1 milyar TL oldu
İletişim Teknolojileri elektronik haberleşme pazarı  39,6 milyar TL oldu.
Bilgi Teknolojileri kategorisinde, bir önceki yıla göre en yüksek büyüme yüzde 25,1 ile hizmet kategorisinde gerçekleşti. Böylece, yazılım ve hizmet sektörünün toplam bilgi teknolojilerindeki payı,  yüzde 53’e oranına ulaşmış oldu.  Teknokentlerin nicelik ve niteliğindeki artış yazılım sektörünün büyümesine olumlu katkıda bulundu.