Dosya Karar Verme Mekanizmaları Özgürleşiyor 24 ARALIK 2012 / 01:02

Hayatta kalma savaşının gelişmiş yeteneği

İş zekâsı, şirketlerin yapmış olduğu işlem bazlı kayıtları anlamlı bir bütün haline getirip, farklı açılardan bakılabilmelerini sağladığından kurumların verimli çalışabilmesi için büyük önem taşımaktadır. Özellikle, verileri farklı gruplar halinde bir araya getirdikten sonra nihai veri üzerinde sorgulamalar ve çapraz raporlamalar yardımı ile işleri yönetsel bir bakış açısıyla görmek ve karar alabilmek için iş zekâsı uygulamaları kurumlar tarafından önemli bir destek aracı olarak kullanılmaktadır. Anadolu Bilişim Kurumsal Uygulama Hizmetleri Müdürü Atakan Karaman’ın verdiği bu bilgilere göre iş zekâsı çözümleri şirketlere; üst yönetim için yönetimsel karar alma, orta düzey yöneticiler ve çalışanlar için ise operasyonel karar alma kolaylığı sağlarken, maliyetleri düşürme ve yeni iş fırsatlarını değerlendirme konularında da katma değer üretebiliyor.
Model Kurumsal Çözümler Genel Müdürü Atila Zeybek de konuyla ilgili olarak “Günümüzde şirketler en çok ERP, CRM ve iş zekâsı uygulamalarının tamamen bütünleşik bir şekilde çalıştığı güçlü bir yapıya ihtiyaç duyuyor. Artık verilerin etkili iş zekâsı uygulamalarıyla ve uygun yazılımlarla analiz edilmesi şart oldu. Sektörlerin içinde bulunduğu rekabetçi ortam ise, tüm işletmeleri, iyileştirme sağlayabilecekleri ve kâr edebilecekleri alanlar konusunda çok iyi araştırma yapmaya sevkediyor. Bu ihtiyacı gören ve günümüzü iyi değerlendirebilen yeni nesil vizyoner yöneticiler de çoğu zaman orta ölçekli işletmelerin başına gelmeye başlıyorlar. Artık eldeki bilgilerle kapsamlı analizler geliştirebileceklerini, bu analizler doğrultusunda üretim, hammadde tedariki ve işgücü planlaması yapabileceklerini gören yöneticiler bu farkındalığı kurumların tamamına yaymaya çalışıyorlar. Öncelikle bu aşamada gittikçe artan bir farkındalık ve kurumsal bilinç oluşmasına yönelik ilk adım atılıyor. Yani iş zekâsı çözümleri, temelde kurumlara yeni bir vizyon, kültür ve bakış açısı kazandırıyor, kurum bileşenlerinin bir bütün olarak algılanmasına olanak tanıyor. Bu bütünleşik süreç sonunda başarılı sonuçlar alındığı takdirde de, iş zekâsı uygulamalarının, özellikle orta ve büyük ölçekli işletmelerde kurum içindeki karar mekanizmalarının işleyişinde önemli bir destek aracı haline geldiği gerçeği kabul görüyor.”

Likya Teknoloji Yönetici Ortağı Ayhan Demirci ise görüşlerini açıklarken şu bilgileri verdi: “İş ve işletme zekâsı kavramı; hızlı bilgiye erişme, değerlendirme, aksiyon alma, kaydetme, ölçme ve tahminleme gibi aşamaları barındırıyor.  Günümüzde çevre yani kültürel ve teknolojik gelişmeler baş döndürüyor, sizi bir anda dinozora o da sizi bir anda yok olmaya getirebilir. Bu nedenle zekânın tanımının hakkını vermek zorundasınız. Yaşayan her organizma gibi kurumlarda yaşamın birinci önceliği olan hayatta kalma savaşı içindedirler. İş zekâsı kavramının yani kurumsal zekânın kuruma katkısı da burada cevabını buluyor; hayatta kalma savaşında gelişmiş yetenekler sağlıyor.  Zeki uygulamalar, aksiyonlar eşittir yaşamını sürdüren ve gelişen bir şirket.”
Bicentrix Kıdemli Danışman ve Mobil Çözümler Yöneticisi Onur Önder’in görüşleri ise şöyle: “İş zekâsı uygulamalarında eskiden farklı sistemlerde bulunan verilerin bütünleştirilmesi ve raporlaması önemli iken günümüzde artık bu süreç sıradan kalmış durumda. Artık önemli olan, bütünleşik verilerin içinden sadece anlamlı değil kilit verilerin çekilip kararlara doğrudan etki eden destek mekanizmaları haline gelmesi olmuştur. Teknolojik akımlar kurumları derinden etkileyerek odak noktalarını değiştirebiliyor. Bunu günümüzde Big Data (Büyük Veri) akımıyla yakından görüyor ve yaşıyoruz. Bilinçli ve ne istediğini bilen kurumlar zaten uzun zamandır bu süreçleri yönetebiliyorlar, güzelde bir yol kat ettiler. Sonuçta sistemler daha agresif, daha saldırgan ve direk müşteriyi hedef alan satış, gelir ve neticede kâr odaklı ürünler olarak geliyor. 7-8 yıl önceye göre iş zekâsı projelerinin müşteriye yaptığı katkıyı anlamak için kurum içindeki algının ve klasik alışkanlıkların değiştirilmesi gerektiği kanısındayım. Bugüne gelindiğinde ise bu konuda uzmanlaşan yöneticiler, departmanlar ve farklı sorumluluklar var. Kurumlar artık iş zekâsını daha ciddiye alıyor.”


Artık iş birimleri kendilerine daha çok güveniyor

QlikView Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Müjde Işım’ın verdiği bilgilere göre iş zekâsı uygulamalarını etkin biçimde kullanma yolculuğuna çıkan kurumlar, bilgi temeline oturtulmuş kararların daha  sağlıklı olduğunun ve aynı zamanda kurumsal performansı takip ederken daha şeffaf ve proaktif yöntemlerin hayata geçirilebileceğinin farkına varmış durumda. Işım, bu konuda şunları kaydetti:
“Geçmişte bir genel müdürün herhangi bir şube performansını değerlendirme sırasında şubeye yaptığı denetlemelerde şube müdürünün ‘Bu veriler benim elimde yok; eğer veriler zamanında gelseydi çok daha doğru ve proaktif olabilirdik” gibi bir savunması, iş zekâsı uygulamalarının tüm çalışanlara açılabilmesi senaryolarında ortadan kalkmakta ve artık savunma yerine tamamen en doğru kararın nasıl verilebilmesi gerektiği konusunda iş tartışmaları gündeme gelmektedir. Tüm bu açılardan değerlendirildiğinde iş zekâsı uygulamalarıyla kurumlarda yaratılan en büyük farkındalık, çalışanların, yöneticilerin, iş birimlerinin bilgiyi kullanmaları durumunda kendilerinin daha farkında olabileceğinin, daha üretken, güvenli ve doğru aksiyonlar alınabileceğinin bilinmesi diye düşünebiliriz.”


Üç temel nokta göz önünde bulundurulmalı

Kurumlar iş zekâsı ile karlılık ve büyüme için fırsatları daha kolay öngörüp gerçekleştirebilir, çok hızlı bir şekilde stratejik, operasyonel ve taktiksel aksiyonlar alabilir ve bu aksiyonlar tüm kurum çapında elle tutulabilir sonuçlara dönüştürülebilir. SAS Analitik Çözümler Lideri Özlem Akpınar’ın verdiği bilgilere göre kurumsal zekânın doğru bir şekilde oluşturulması için üç temel nokta göz önünde bulundurulmalı. Bu noktalar; bilgi yönetimi, analitik ve raporlamadan oluşuyor.



Yetenekler birleştirilip yönetilebilmeli

İnsanların, zeki varlıklar olmalarının yanında, psikoloji gibi her zaman belirlenebilir olmayan davranışlar sergilemelerine sebep olabilen boyutları da vardır ki bu durum kurumsal varoluş için bir tehdit niteliği taşır. Likom Yazılım Genel Müdür Yardımcısı Seval İnceoğlu’nun verdiği bilgilere göre bu noktada, insan üstü bir organizasyon olan kurumun kendisinin de zeki bir varoluş sergileyebilmesi için, kendisini oluşturan unsurların yeteneklerini birleştirebilmesi ve yönetebilmesi ihtiyacı doğar. İnceoğlu, “İş zekâsı uygulamaları dediğimiz araçlar, genel tanımıyla ham verillerin analizini kolaylaştırmak ve biçimlendirmek olarak algılanmasının ötesinde, bu ihtiyacı karşılamak üzere geliştirilen uygulamalardır” dedi.