Dosya Sağlıkta Bilişim 04 MAYIS 2015 / 10:13

‘ULUSAL AŞI BİLGİ SİSTEMİ’ GELİŞTİRDİK

Sağlık alanı farklı kurum ve kuruluşların hizmet aldığı aynı zamanda da hizmet verdiği, büyük ve karmaşık bir alan. Tüm dünyada hükümetlerin başlıca görevlerinden biri olan vatandaşına sağlık hizmeti sunma zorunluluğu ülkemiz için de geçerli. Bizler, Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Anlamsal Web Çalışma Grubu olarak, sağlık bilgisini tanımlama, bu tanımlanan bilgiyi sağlık bilgi sistemlerinin modüler parçaları olacak klinik bilgi sistemlerinde kullanımına, kullanıcı mahremiyetini korumaya ve sistemlerin güvenliğini sağlamaya yönelik çalışmalar yapmaktayız. Çalışma grubumuz, anlamsal web teknolojilerinin kullanıldığı bir ‘Ulusal Aşı Bilgi Sistemi’ geliştirdi.  Bu sistemle, günümüzde kullanılmakta olan ‘Genişletilmiş Aşı Programı’ kapsamında; kişilerin aşı bilgileri tutulmakta, zamanı gelen aşı için hem kişilere hem de sağlık çalışanlarına aşı zamanı hatırlatılma, aşı sonrası istenmeyen etkilerin kayıt altına alınarak izlenmesi ve aşıya karşı olası alerjik tepkiler için bireyin aşılamadan önce uyarılması hizmetleri tamamen anlamsal web teknolojileri kullanılarak web tabanlı ve mobil olarak veriliyor. Aynı zamanda, ‘Klinik Hasta Takip Sistemi’ için hastalık teşhisinde kullanılmak üzere doktorlar tarafından istenilen tıbbi testleri modellemekteyiz. Geliştirdiğimiz tüm sistemlerde; ‘hasta mahremiyeti’nin korunması ilkesi göz önünde bulunduruluyor.

Hasta mahremiyeti ve sistem güvenliği sağlanarak bilişim güvenliği açısından katma değer yaratılıyor

Sağlık hizmetlerinde elektronik sistemler, son yıllara kadar hastaların adres, sigorta, sağlık kuruluşuna giriş tarihi gibi sadece yönetimsel ve özellikle finansal etkinliklerde yer aldı. Geliştirilen yeni bilgi sistemleri, her ne kadar sağlık bilgisinin paylaşımını hedeflese de, sağlık kuruluşunun sadece belirli bir bölümüne hizmet sunmakta, kuruluşun ne kendi içindeki ne de diğer sağlık kuruluşlarıyla oluşturulan bilgilerin elektronik ortam üzerinden paylaşımı sağlanamamakta. Hastayla ilgili bilgilerin defalarca sisteme girilmesi, aynı laboratuvar incelemelerinin farklı klinik birimler tarafından yeniden istenmesi, maliyeti ve zaman kaybını arttırması açısından sıkça karşılaşılan bir sorun, ayrıca elde edilen sağlık bilgisi sadece uzmanlar tarafından yorumlanabilmekte. Sonuç olarak da; sağlık hizmetlerinden faydalananlar açısından bakıldığında oldukça karmaşık bir durum ortaya çıkıyor. Anlamsal web teknolojileri, üretilen bilginin hem makineler hem de insanlar tarafında aynı şekilde anlaşılarak paylaşılmasını ve bilginin tekrar kullanımını hedeflemekte. Böylelikle de, hastayla ilgili bilgilerin her sağlık kurumunda tekrar istenmesine gerek kalmıyor, maliyetin düşürülmesi ve teşhisin daha hızlı konulması sağlanarak da verimlilik artırılıyor. Aynı zamanda, sistemlere erişimlerin denetlenerek kontrol altına alınmasıyla hasta mahremiyeti ve sistem güvenliği sağlanarak bilişim güvenliği açısından da bir katma değer yaratılıyor.

Üniversite özel sektör buluşması sağlıkta kazanımları artıracak

Dünyada, sağlık alanında bilişim sitemlerinin kullanımına yönelik ciddi derecede araştırma ve uygulama çalışmaları gerçekleştiriliyor ve konuya oldukça önem veriliyor. Son yıllarda e-Sağlık uygulamaları kapsamında sağlık bilişimine ağırlık verilmeye başlandı. Sağlık bilişim sektörünü dünyada diğer ülkelerle rekabet edebileceğimiz bir alan olarak görmekteyiz.  Çalışmalarımız sırasında özel sektördeki farklı kurumlarla yapmış olduğumuz görüşmelerin sonucunda, maalesef devletin sağlıktaki bilişimsel dönüşümün farkındalığının henüz özel sektör tarafında oluşmadığını deneyimledik. Üniversitelerde yapılan akademik çalışmaların özel sektör ile buluşarak ortak projeler yaratılması bu alandaki kazanımları arttıracağına inanmaktayız. Sağlıkta bilişim çalışmalarının yeni teknolojiler ışığı altında gerekliliğinin ve öneminin farklı platformlarda dile getirilerek, akademik çalışmaların daha çok ilgi ve destek görmesini umuyoruz.

Ege Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği  Bölümü, Anlamsal Web Çalışma Grubu -

(soldan sağa) Doç. Dr. Murat Osman Ünalır, Yrd. Doç. Dr. Özgü Can, Araş. Gör. Dr. Emine Sezer, Araş. Gör. Okan Bursa

 
ETİKETLER : 1020