Sektörel 27 ARALIK 2012 / 15:52

Bir ERP deneyiminden notlar

ERP ve iş süreç yazılımları alanında faaliyet gösteren, pazar araştırma ve bağımsız danışmanlık firması Trovarit ile iş ortaklarının birlikte yaptığı ERP Deneyimi anlaşmasının sonuçlandı. Toplamda 2518 şirketin katıldığı ve bu yıl altıncısı düzenlenen araştırma çalışmasında, şirketlerin ERP deneyimlerinin nasıl gerçekleştiği, ERP kullanıcılarının memnuniyet dereceleri, ERP kullanımı ve pazar içindeki çözümler bu deneyimler dikkate alınarak nasıl geliştirilebilir ? gibi sorulara cevap arandı. Trovarit uzman ekibi ve RWTH Aachen Üniversitesi’nde yer alan Endüstriyel Yönetim Araştırma Enstitüsü (FIR), ERP-Tuner (Viyana), 2BCS AG (St. Gallen), Pragmatique (Zoetermeer) ve Trovarit Ltd. (Istanbul)‘in desteği ile gerçekleştirilen ERP Deneyimi – Kullanıcı Memnuniyeti, Faydaları & Beklentiler“ isimli araştırmanın sonuçlarını sizin için derledik.

 



ERP çözümlerinin genel değerlendirmesinde ‘kullanılan sistemle ilgili genel memnuniyet’ ve ‘ hizmet alınan yazılım/çözüm sağlayıcısı ile ilgili genel memnuniyet‘ adı altında iki  kategorinin öncelikle dikkate alındığı araştırmada, ERP sistemleri içerisinde yer alan üretim ve lojistik gibi karmaşık süreçlerin, katılımcıların değerlendirme kriterleri arasında önemli rol oynadığı belirtildi.



 

 



Araştırma sonuçlarına yansıyan, Türkiye’deki yerleşik çözümlerin değerlendirmesine bakıldığında, üretim işletmelerinin ihtiyaçlarını karşılayan fonksiyonlar açısından güçlü yapıya sahip ABAS ve teknolojik açıdan diğer çözümlerin önünde yer alan ve hemen hemen her işletmede tamamlayıcı yazılım olarak kullanılan Microsoft Office ürünleri ile entegrasyon başarısı sağlayan Microsoft Dynamics AX’ın hem çözüm hem de sağlayıcı bazında “iyi” notlar aldıkları gözlendi. SAP yine ortalamanın üzerindeki yerini korurken, son yıllardaki yeni yapılanma ve stratejilerle eski BAAN ve Mapics’i bünyesine katan INFOR'un önemli bir başarı yakaladığı dikkat çekti.



 

Microsoft Dynamics NAV için sonuçlar, ürün memnuniyet derecesinin ortalamanın üzerinde olduğu ancak uygulama ve destek iş ortağı bazında sorunların bulunduğu görüldü. LOGO Tiger ürünü ise, çözüm olarak yeterli bulunmazken, geniş alana yayılmış ve çok sayıdaki uygulama/destek çözüm ortakları sayesinde, sağlayıcı memnuniyeti açısından iyi pozisyonda yer aldı. Orta ölçekli işletmeler için çözüm grubunda bulunan IAS CANIAS, ürün memnuniyeti olarak ortalamaya yakın olsa da, uygulama ve destek iş ortağı değerlendirmesinde alt bölümde yer aldı. IFS için ise çözüm ile  uygulama ve destek iş ortağı değerlendirmesi arasındaki fark öne çıkan bir ayrıntı.

 



Tüm çözümlerin değerlendirmesinde küçük ve orta ölçekli işletmelerde kullanılan ERP sistemlerine bakıldığında, „ work … for all!“ (profesyonel hizmetler/Almanya), MAJESTY (medikal teknoloji/Almanya), ALPHAPLAN ERP (ticaret/Almanya), OpaccOne (toptan satış/İsviçre) ve WinWeb-Food (gıda endüstrisi/Almanya) gibi çözümlerin iyi bir konumda olduğu sonuçlara yansımıştır. Benzer şekilde,  TOSCA (İsviçre), Steps Business Solution („Step Ahead“), myfactory, ISSOS PRO (Almanya) ve BMD (Avusturya) gibi çözümlerin de, küçük işletmelerde uygulama olarak başarılı olduğu ve çoğunun bulunduğu ülke sınırları içerisinde hizmet verdiği vurgulandı.

Bu sonuçların nedeninin ise bu çözümlerin üreticilerinin, genellikle, mevcut müşterileri ile açık ve yoğun bir iletişim sağlamasından kaynaklandığı belirtildi.

Büyük ölçekli işletmeler kategorisinde ise, perakende zincir ve hizmetleri alanında özel çözüm sunan  x-trade oldukça yüksek bir skor elde etiği gözlenirken. Orta alandaki konumunu değerlendirildiğinde, SAP ERP'nin yine, küresel bir oyuncu olarak alanında önde yer aldığı görüldü. Önceki araştırmalar ile karşılaştırıldığında ise,  IFS, Infor ERP LN ve Infor ERP Xpert'in hızla tırmanışa geçtiği ve SAP ile olan açığı kapattığı açıklandı.

Bu verilere göre, ERP projelerinin büyüklüğünün, kullanıcı memnuniyetinde negatif etki yarattığı ve bu durumun sebebinin ise, uygulama, bakım ve kullanıcı destek alanlarındaki yüksek maliyetler ve yüksek seviyedeki beklentilerden kaynaklandığı belirtildi.

 





Araştırma sonuçlarına göre piyasa hakkında elde edilen sonuçlar şu şekilde;
 * Genel olarak pazar belirsizlik göstermektedir. Yazılım üretici ya da sağlayıcıların, hem kendi kaynakları hem de medya üzerinden yaptıkları ürün ve hizmet sunumları ile araştırma sonucunda ortaya çıkan tablo arasında oldukça büyük farklılıklar vardır.
* Pazar, içinde bulunduğu bölgede, ulusal tedarikçiler tarafından şekillenmektedir.
* Rekabet ortamında, yazılım üreticileri, lisans fiyatlarında dikkate değer bir azaltma politikası yürütmektedirler. Bunun aksine, hizmet fiyatları önemli sayılabilecek derecede artmaktadır.

 



Yazılım üreticileri açısından bakıldığında araştırmada şu sonuçlara varıldığı açıklandı.
 * Yazılım sağlayıcıları genel kapsamda 'iyi' olarak değerlendirilmektedir. Çözümler ise, az da olsa yazılım sağlayıcılardan  daha iyi dereceler almışlardır.
* 2010 yılı sonuçları ile karşılaştırıldığında, istikrarın korunduğu söylenebilir.
* Belli bir sektör ve iş kolu için yüksek seviyede özelleştirilmiş çözümler üreten ve hizmet veren ve/veya düşük müşteri sayısına sahip yazılım sağlayıcılarının memnuniyeti, diğerlerine göre daha iyi olarak gözlenmiştir.
* 2010 – 2012 karşılaştırma sonuçları, genelde çok değişiklik göstermez iken, bazı çözüm ve sağlayıcılardaki önemli değişiklikler göze çarpmaktadır.

 



Katılıcı şirketlerin memnuniyet kriterleri açısından ortaya çıkan sonular değerlendirildiğinde ise araştırmada aşağıdaki neticelerin gözlemlendiği söylendi.
* 29 kriterin analizi, 48 ERP çözümü için farklı sonuçlar doğurmuştur.

*Çoğunlukla, sağlayıcı ve çözümlerin genel sonuçları, kriterlerin ortalama değerlerinden daha iyidir.

* 'Performans' , 'kullanıcı dostu', 'rapor ve analizler' ile 'ara yüz' kriterleri daha sık eleştirilmektedir. Aynı şekilde, “bütçeye ve plana bağlılık” gibi proje bazlı değerlendirme kriterleri de kullanıcıların önem verdiği ve eleştirdiği konular arasında yer almaktadır.

* Bazı şartlar ve parametreler de, kullanıcı memnuniyetini etkilemektedir: Şirket büyüklüğü, ERP uygulama kapsamı, yazılım sağlayıcı şirketin büyüklüğü ve hizmet verdiği müşteri sayısı, ERP sürüm yaşı bunların arasındadır.

* Ek olarak, proje uygulama sırasındaki durum (süre, dahili kaynak maliyeti, diğer katlanılan maliyetler), kullanıcı memnuniyeti üzerinde büyük bir etki yaratmaktadır.

* Araştırma sonuçları, ERP uygulamalarının yüzde 30’luk kısmının bütçe ve zaman planını aştığını da ortaya çıkarmıştır.

* Kullanıcılar tarafından verilen değerler arasındaki farklılık ta, kriter bazında  dikkate alınması gereken  noktalardır. Sorumlu kullanıcılar tarafından verilen cevapların ve yapılan yorumların, kişisel korumaya dönük olduğu söylenebilir.

• Farklı sistemlerin karşılaştırılmasını yapabilmek için, gruplanması gerekmektedir. Bu amaçlı, uygulama kullanıcı şirket büyüklükleri ile ilgili  küçük, orta, büyük olarak sınıflandırma yapılmıştır. Küçük ölçekli şirketlerin memnuniyet dereceleri diğerlerine göre daha iyidir.

 



Sektörün gelecekten beklentilerine yönelik araştırma sonuçlarıyla ilgili olarak yapılan açıklamada şu maddelere yer verildi.
* ERP çözümlerinin potansiyeli, süreç entegrasyonu, standartlaştırma, verimliliği ve şeffaflığı arttırma gibi hedefler için iş stratejisi belirlemek ya da geliştirmekte yatmaktadır

* Kullanıcılar, teknoloji gelişimine paralel olarak, „özelleştirme ve esneklik“ , „kullanıcı dostu“ yapı gibi kriterlere daha fazla önem vermektedir. Artan küreselleşmeye bağlı olarak, „uluslararası yapı“ ya da talep artmaktadır. Bu beklenti, yazılım üreticilerinin, çözümlerini geliştirirken dikkate alması gereken bir olgudur.

* ERP uygulamalarının, kullanım yaşı da artmaktadır. Bu durum, yenileme ihtiyacı ve yatırımı doğurmaktadır. Yenileme ya da değiştirme karar aşamasında, öncelikle mevcut çözümün yeni sürümüne geçme gelmektedir. Burada oluşan maliyet ve çözüm ve destek üzerindeki memnuniyet derecesi yenileme kararında önemli rol oynamaktadır.

* Çoğu işletmede kullanılan ERP çözümünün sürüm yaşının da yükseldiği gözlenmektedir. Bunun arkasında, sürüm güncellemenin yaratacağı kısa süre de uygulamaya erişimin kısıtlanması ve maliyeti yer almaktadır. Ayrıca kullanıcılar, sürüm yükseltme gerekçesi olarak, çözüm üzerinde dikkate değer yenilikleri ve iyileştirmeleri öne çıkartmaktadır.

* Kullanıcılar, sürüm yükseltme kararından önce, diğer çözümlerin gelişimini de takip etmekte ve olası çözüm yenileme kararını da bu aşamada değerlendirmektedir.

* Sıkça tartışılan bir konu da, platform bazlı konsolidasyondur. Özellikle belli bir endüstride yer alan kullanıcılar, ihtiyaçlarının tamamını kapsayan bir çözüm yerine, genel fonksiyonları içeren bir platform üzerinde, geliştirmeye açık ve tamamlayıcı sektörel çözümleri olan bir ERP sistemine geçiş eğilimindedir. Bunun farkına varan bazı büyük üreticiler, satın almalar ve stratejik ortaklıklar ile bu beklentileri karşılamaktadır.

* Genelde, ulusal ya da belli konuda uzman yazılım sağlayıcıları, diğer uluslar arası çözümlere göre daha iyi memnuniyet dereceleri elde etmişlerdir. Ancak, yakın gelecekte,  ERP platformlarının yüksek geliştirme maliyetleri, küçük ölçekli yazılım üreticileri tarafından karşılanamaz duruma gelecektir. Bunun sonucu olarak, belli bir konuda yada sektörde geliştirilmiş çözümlere sahip ulusal yada lokal yazılım üreticilerinin, uluslararası yazılım üreticileri ile iş birliği yapması kaçınılmazdır.