Dosya Veri merkezleri 28 OCAK 2013 / 08:21

Gelişen iş hayatının zorunluluğu

Veri merkezlerine yönelik bilinç, bu konuda ihtiyaç analizi ve gerekli adımları atma eğilimi giderek güç kazanıyor. Şirketlerin veri merkezi yatırımının temelinde mevcut sistemlerle bütünleştirme, güvenlik, performans ve yönetim konuları öne çıkıyor. Temelde de her ölçekte şirket, hizmet kalitesini geliştirmek amaçlı olarak bilgi teknolojileri ve veri merkezi alanlarında yatırımlar yapma gereği duyuyor. TE Connectivity Kurumsal Ağlar Sorumlusu Kutlugün Sürmeli, farkındalık seviyesindeki artışa işaret ederek, “Kurumlar artık sektörlerinde öncü olabilmek ve rekabet ortamında ayakta kalabilmek için teknolojiden daha fazla faydalanmaları gerektiğini anlamış durumdalar” dedi. Bu yapıda Sürmeli’nin de dikkat çektiği gibi, sürekli olarak artan veri miktarları ve bu verinin doğru yönetimine istinaden, veri merkezlerine daha çok önem vermeye başlayan şirketler, gelecek dönemde de bu ihtiyaçlarını karşılamak ve yönetmek için veri merkezlerini daha esnek, verimli ve ulaşılabilir hale getirmek üzere planlamalarını yapıyorlar. Çünkü Sürmeli’nin de vurguladığı bir gerçek var: Veri merkezi yatırımlarının temelinde, üretilen veri miktarlarının kontrol edilemez bir şekilde artışı yatıyor.

Fujitsu Türkiye ve Balkanlar Genel Müdürü Halit Zaim’in dikkat çektiği gibi, hızlı bilgi üretiminin ve değer yaratan çözümlerin temeli olan verilerin yönetilmesi, BT sektörünün en önemli konularından biri haline geliyor. “Bu verileri saklamak, yönetmek ve değerlendirmek giderek zorlaşıyor” hatırlatmasını da yapan Zaim’e göre, önümüzdeki yıllarda veri merkezlerinin önemi katlanarak artacak. Hatta veri depolama ve deşifre çözümleri şimdiden bütün kurumlar için bir zorunluluk haline geldi. Treo Bilgi Teknolojileri Genel Müdürü Evren Ballı da pazarı şöyle analiz etti:
“Orta ve büyük ölçekli işletmeler işlerinin gereksinimlerinden ötürü veri merkezlerini çoğunlukla kendi bünyelerinde oluşturuyorlar, ancak küçük işletmeler için bu yatırım çok kolay olmuyor. Yıllardır ertelenen bu yatırımlar; veri merkezlerinin sunduğu ortamlar ve düşük yatırım maliyetleri ile yapılabilir bütçelere geldi. Türkiye’deki küçük işletme sayısının, artan veriye karşılık daha da hızlı olma ihtiyacı, ister istemez veri merkezlerinde ve veri merkezlerinden hizmet sağlayan şirketlerde adetsel artış sağlayacaktır.”

Kavi Bilgisayar Veri Merkezleri Sorumlusu Çağatay Aktuğ, veri merkezi yatırımının temelindeki gerekçeyi tanımlarken, hızın önemini de vurguladı: “Tek bir tık ile ulaşabildiğimiz ya da saklayabildiğimiz sonsuz sayıdaki veri ve bilgi sadece son kullanıcı bilgisayarları ile depolanamadığı gibi, sadece son kullanıcı bilgisayarları vasıtasıyla karşılanamayacak kadar da karmaşık bir altyapı gerektirmekte. Bu altyapı KOBİ’ler ve büyük ölçekli işletmeler tarafında maliyet sıkıntıları yarattı, karar vericileri şirket içi organizasyonun optimizasyon derecesi ile maliyete katlanmak arasında seçim yapmak zorunda bıraktı. Veri merkezleri bu noktada, her ölçekten işletmeye altyapı sağlayan, yüksek yatırım ve personel maliyetini ortadan kaldıran yapılar olarak ortaya çıktı.”

Bulut bilişim ve düzenleme etkisi
TurkNet Erişim, Veri Merkezi, Güvenlik ve Ürün Müdürü Erdem Eriş’e göre, bulut hizmetlerin verildiği veri merkezlerinin yaygınlaşması, şu anda şirketlerin sistem odalarında üretilen hizmetlerin büyük bir kısmının veri merkezlerine kaymasına neden oldu.
“Yakın gelecekte veri merkezlerinin sadece alan, bant genişliği, enerji ve temel servisler sunmanın ötesinde, bulut bilişim başta olmak üzere daha fazla katma değerli servisi tek elden verebilen, tüm bilişim ihtiyaçlarının dışkaynak kullanımı yoluyla temin edilebileceği kaynaklar haline dönüşeceğini söyleyebiliriz” diyen Eriş, günümüzde, iş süreçlerinin büyük ve önemli kısmının hayat bulduğu sunuculara kesintisiz, hızlı ve güvenli şekilde erişimin, şirketler için kritik önem taşıdığını hatırlattı. Radore Hosting Genel Müdürü Zeki Kubilay Akyol da şunları söyledi:
“Veri merkezlerine yönelik ihtiyaç, gerek bireysel gerekse kurumsal internet kullanımının artması ile ciddi boyutlara ulaşmakta. Çevrimiçi alışverişten oyunlara, mobil cihazlardan şirketlerin neredeyse tüm iş süreçlerini sayısal dünyaya taşımasına kadar bilgi alışveriş trafiği hızı artıyor. Dolayısıyla veri merkezi hizmetlerindeki büyüme hızı, birçok sektöre göre çok daha büyük.”

DorukNet Pazarlama Müdürü Aslı Cem’e göre, şirketlerin, tüm verilerini güvenli, kolay yönetilebilir, kullanıcıların bilgi paylaşımını destekleyen ve bunlar gibi birçok özelliği bir arada bulunduran veri merkezlerine taşımaları, bu konuda farkındalıklarını artırdı. Ayrıca BT yatırımlarını veri merkezlerine yapan şirketler, donanım ve yazılım teknolojilerini daima güncel tutabilmekte. “Felaket kurtarma senaryolarını da hesaba katan şirketler, kendi bünyelerinde sunucu barındırmak yerine, bu verileri son derece profesyonel yapılarda tutan ve ihtiyacına göre modellenmiş erişim, bilgi ekleme ve analiz gibi hizmetleri sunan veri merkezlerinde tutmayı tercih etmekle birlikte, veri merkezlerini uygun maliyetlerle oluşturabilmeyi talep etmekte” detayını paylaşan Cem, eklemeden geçmedi: “Bulut bilişim servislerinin toplam veri merkezi içindeki payının daha da yükseleceğini tahmin etmek zor değil.”
KoçSistem Teknoloji Çözüm ve Hizmetleri Satış Grup Yöneticisi Özlem Kestioğlu, şirketlerin kendi veri merkezleri için yatırım yapmasının iki temel nedenine dikkat çekti. Bunların ilki; özellikle finans, sigorta ve telekom sektörü şirketlerinin verilerini ve uygulamalarını barındırmak için çeşitli yasal düzenleme gerekliliği ve mecburiyeti sağlama sorumluluklarının olması. İkincisi ise; genelde ilk zamanlarda ihtiyaçlarını küçük yatırımlarla karşılayabilen kurumların, zamanla iş hacimlerinin büyümesi nedeniyle, kendi veri merkezi yapılarını yine kendileri yönetmeye ve yatırım yapmaya devam etmeleri. Bu tablo karşısında Türkiye’de de veri merkezi pazarının hızlı büyüdüğüne işaret eden Kestioğlu, dışkaynak kullanımı açısından da “Veri merkezi, bir şirket için en kritik yatırımlardan biri ve bunlar şirketler için önemli bir maliyet unsuru olduğundan, şirketler bu ihtiyaçlarını dışkaynak hizmetleri ile karşılamayı tercih ediyorlar. Bu nedenle veri merkezi pazarı gün geçtikçe büyüyor ve büyümeye de devam edecek. 2013 yılında da bu büyümeye yakından tanık olacağız” yorumunu yaptı.

IBM Küresel Hizmetler, BT Strateji ve Veri Merkezi Hizmetleri Danışmanı Ayça Çay ise şunları söyledi:
“Veri merkezi yatırım kararlarının en önemli tetikleyicisi; yeni iş ihtiyaçları ve değişen teknolojilere cevap veremeyen ve verimsiz, dolayısıyla yüksek işletim maliyetli altyapılar. Bu artan taleplere hızlı ve kaliteli cevap verilebilmesi için verimli, büyüyebilir ve güvenilir veri merkezlerine sahip olmak BT yöneticilerinin ajandalarında üst sıralarda. Artık veri merkezleri sadece sistemlerin konduğu soğuk odalar olarak değil, tasarım kriterlerinden, işletim kriterlerine kadar tüm alt bileşenlerin verimlilik, esneklik ve güvenilirlik değerlerinin göz önüne alındığı özel alanlar olarak tanımlanıyor. Ülkemizde de daha kaliteli veri merkezi altyapılarına sahip olmak için proje ve programlar yürüten kurum sayısı özellikle son 3 yılda hızlı bir artış gösterdi.”

Limon Hosting Genel Müdürü H. İbrahim Ünyeli’ye göre, şirketlerin BT sorumluları bir sunucuyu kendi merkezinde barındırmalarının kendilerine ne kadar mali ve operasyonel yük oluşturduğunun farkında. Sanallaştırma teknolojilerinin çok hızlı bir şekilde ilerlemesi ve şirketlerin bulut hizmetlerine geçmeye meyilli olmaları da Ünyeli’ye göre, veri merkezi taleplerinin çok hızlı bir şekilde artacağının göstergesi. Prolink Kıdemli Sistem Mühendisi Serhat Kahraman’ın da dikkat çektiği gibi, günümüzde veri merkezlerine yönelik ihtiyaç, artan veri miktarı ve hızına paralel olarak yükselen bir grafik çiziyor. “Gelecekte bu ihtiyacın karşılanması amacıyla bulut servisleri ve barındırma hizmeti veren veri merkezi hizmet sağlayıcılarının niteliklerinin ve niceliklerinin artacağını düşünüyorum” diyen Kahraman, ihtiyaç başlıklarını şöyle sıraladı:
“Kurumlar, en önemli kaynakları olan bilgiyi korumak, yedeklemek, bu bilgilere kolay, hızlı ve güvenli erişim sağlayabilmek, verileri düzenlemek ve hatta bu veriler ile ilgili işlemlerin analizi ve raporlanabilmesi amacıyla veri merkezi yatırımlarını gerçekleştiriyor. Bu yatırımlarla saklanan ve yönetilen verinin değeri oranında yapılan yatırımın geri kazanımı mümkün oluyor.”

Yeni iş ihtiyaçları ve maliyet avantajı
Eaton Türkiye Temsilcisi Evrim Düzalan, konuyla ilgili gerekliliklere yasal gerekçeleri örnek vererek, şu detayları paylaştı:
“Bir kısım yasal gerekçeler ülke parametreleri haricinde veri bulundurmamak, bir kısmı da güvenlik tabanlı, veriyi korumak amaçlı. Ama çoğunluk olarak da rekabet avantajı geliştirmek temeline dayanıyor. BT’nin temelinde de birtakım değişiklikler var. Dünyanın 7/24 hareket halinde oluşu ve mobilite gibi, yapılandırılmamış verideki sürekli artış da yatırım isteğini tetikleyen sebeplerden. Daha küçük çaplı şirketler için bu tarz fonksiyonları dışarıdan ekonomik olarak daha uygun veri merkezleri aracılığıyla alma seçeneği de var. Bu, CRM ve kurumsal e-posta aktiviteleri etrafında yoğunlaşıyor.”

4S Kurumsal Teknoloji Danışmanı Ökkeş Özdemir ise bu konuyu ‘özel sektör’ ve ‘kamu’ olarak ayırmakta fayda olduğu görüşünde ve bunu yurtdışı örneklerle detaylandırdı. Buna göre, yurtdışında veri merkezleri oluşturulurken, soğutma ihtiyacının daha az olacağı, daha düşük enerji maliyeti yaratacak ve uygun lokasyonlar tercih ediliyor. “Türkiye’de özel sektör bu noktaya daha yakınken, kamuda ‘veri merkezleri’ elektrik sigortaları, yükseltilmiş taban, alçaltılmış tavan ve kablolamadan oluşan sıradan bir inşaat işi olarak görülmekte, enerji ve soğutma verimliliği, izlenebilirlik, büyümelere açık olma gibi etkenler, düşük satın alma maliyetleri kaygısı ile gözardı edilmekte” eleştirisini yapan Özdemir’e göre, gelecekte teknolojiyi süren ülkelerin izlediği veri merkezi standartlarına uymamız kaçınılmaz.
DDN Ülke Müdürü Oğuzhan Bayburs’un da dikkat çektiği gibi, veri merkezi şirketin en önemli maliyet unsurlarından biri. Veri merkezlerinde işlenen ve saklanan önem derecesine bağlı olarak elektrik, mekanik, güvenlik sistemleri de değişiyor. Türkiye’de veri merkezi yatırımlarının arttığına dikkat çeken Bayburs’a göre, devlet desteklerinin de alınması ile birlikte, bu alandaki çalışmalar büyük ivme kazanacak. Türkiye’de bu alanda yapılan ve yapılmakta olan yatırımlara işaret eden Bayburs, “Güçlü isimler bölgesel nitalikli veri merkezi oluşumları düşünmeye başladı” bilgisini paylaştı. Sürat Teknoloji Satış Müdürü Bilginç Işık da veri merkezi yatırımının temelinde iki faktör olduğuna işaret etti. Birincisi; bu merkezin sadece ilgili kuruma mı, yoksa diğer kurumlara mı hizmet edeceği. İkincisi ise yapılan işin içeriği ve verinin önem düzeyi. Bu yapıda, önceleri minimum maliyet, optimum kapasite prensibi çerçevesinde, bilgiye kolay ve hızlı erişimin sağlanabilmesi için kurumlardaki iş sürekliliğinin en önemli parçası olarak karşımıza çıkan veri merkezleri, Işık’ın da dikkat çektiği gibi, günümüzde bulut teknolojisini de içine alarak; merkezi yönetim, felaket kurtarma senaryoları, uzaktan donanım, internet ve kullanıcı güvenliği, uygulama ve yazılım hizmetlerinin kurumlara ulaştırılmasını hedefliyor.

VERİ MERKEZLERİNE GEÇİŞ DÖNEMİ

Sektörde veri merkezlerine yönelik ihtiyacın artacağı tahmininde bulunan 4G Genel Müdürü Yusuf Gökhan Gülal, “Özellikle iletişim alanında artan veri alışveriş hızlarına karşılık, altyapıdaki uyumsuzluk sorunu daha da gün yüzüne çıkmakta” eklemesini yaptı. Birçok kurum ve şirketin sistem odalarından veri merkezlerine henüz geçiş aşamasında olduğu yorumunu yapan Gülal, “En temel konu; güvenli ve hızlı bilgi akışının sağlanması isteği ve geriye dönük sağlıklı bir sisteminin işlerliği yanında, altyapıdan kaynaklanan kesinti sürelerinin oluşumu ve bunun mevcut eski altyapıların yenilenmesi zorunluluğunu doğurması. Doğru, hızlı ve müşteri odaklı bir görüşün ağırlık kazandığı günümüzde altyapı yenilenmesi veya geliştirilmesi ihtiyacı kaçınılmaz” dedi.

DİKKATLİ SEÇİM YAPMAK GEREK

Anadolu Bilişim Hizmetleri Veri Merkezi Müdürü Yakup Kadri Ünal, veri merkezi hizmetleri pazarının Türkiye’de 2012 yılında 350 milyon dolar seviyesinde olduğunun belirlendiğine işaret etti ve “Pazarın bu bölümü ortalama yılda yüzde 18 civarında büyüme gösteriyor ve genel olarak veri merkezi hizmetlerinin müşteri tabanı Türkiye’nin en büyük şirketlerinden oluşuyor” dedi. Veri merkezlerinin önemli maliyet avantajı sunduğuna değinen Ünal, bir hatırlatma da yaptı: “Kurumların veri merkezi seçerken, iş sürekliliği anlamında veri merkezinin tasarımına, teknolojik özelliklerine ve hizmet sağlayıcının operasyonel yeteneklerine dikkat etmeleri gerek.”

VERİ MERKEZİNDE BÜTÜNSELLİK

Veri merkezleri konusunda şirketlerin farkındalık düzeyinin yükseldiğine dikkat çeken Eczacıbaşı Bilişim Satış Yöneticisi Şenol Vatansever’e göre, şirketlere güç ve rekabet avantajı sağlayan kurumsal bilgiye kesintisiz erişim, işin devamı için kritik önem taşımakta. En önemli beklentiyi verimliliklerini ve kârlılıklarını artırmalarına yardımcı olacak yapıların tasarlanması olarak gösteren Vatansever, “Bu kapsamda veri merkezi, uygulama ve sistem yönetimi, veri depolama ve yedekleme, ağ ve güvenlik desteği, yardım masası ve masaüstü destek hizmetlerinin yanı sıra, olağanüstü durum merkezi hizmetlerinin bütünsel olarak kullanımı önerilmekte” dedi.

FARKINDALIK ZAMANLA ARTACAK

“Veri merkezi ihtiyaçları, BT kullanım ihtiyaçlarına paralel artmakta” tespitini yapan SadeceHosting Genel Müdürü Selçuk Saraç, eklemeden geçmedi: “Veri merkezindeki farkındalık, ihtiyaçların artması ve yaşanan sorunların fazlalaşması ile artacak. Bu farkındalık sayesinde, özellikle verimli ve sorunsuz veri merkezi hedeflenecek. Gelecekte bu alanda verimliliğin ve sürekliliğin ön plana çıkacağı bir dönem yaşanacağını tahmin ediyoruz.”
ETİKETLER : Sayı:906