Yazarlar 28 EKİM 2012 / 12:09

Akıllı sistemler

“Akıllı telefon” sözü dilimize dolandı ya? Artık, her şeyin “akıllı”sının peşindeyiz. Akıllı ulaşım çoktan dillerde, akıllı binalar, akıllı şehirler… Kurban Bayramları (Geçmiş bayramınız kutlu olsun) için şehirlere getirilen kurbanlıklara da “akıllı kurban” tanımı yapılırsa hiç şaşırmayın.
Genellersek, mühendislik ürünlerinin “akıllı” olması demek, diğerlerini aşan yetenekleri olması ve kullanıcısının yapmaya çalıştığı işlemi kestirerek ona yardımcı olması, onun işini kolaylaştırması demek.
Bir bilişim ürünü  (uygulama da bir üründür) kullanıcısının işini nasıl kolaylaştırır? İlk akla gelen ve senelerdir üzerinde uğraşılan konu, fiziksel temas ile kurulan ilişkinin ergonomik olması. İnsan-makine ilişkisinin akıcı ve insanlara yeni ve öğrenmesi zor beceriler dayatmaması. Bu alanda sanırım oldukça ilerleme sağlandı. Son devrimsel sunuş, mezarında rahat uyusun, Steve Jobs’un ekrana parmakla dokunma yöntemi idi. Sıra artık bu fiziksel yaklaşımların dışına, “akıllı”lığın sistem düzeyinde yer aldığı algoritmalara geldi. Bunun ilk örneklerini, arama motorlarına daha birkaç harf yazmışken, o harflerle başlayan seçeneklerin karşınıza geldiğini gördüğünüz zaman yaşamıştınız. Şimdi bu tür kolaylıkların yaygınlaştırılması aşamasındayız.
“Akıllı şehir”den, “kendini park eden oto”ya kadar, akıllılık artık bilişim ürününün donanımında veya yazılımında değil. Onun sistem yapısında ve sosyolojik olarak veya insan davranışlarından esinlenerek, insanların kullandığı yöntemleri kopya edip geliştiren uygulamasında. Sistem yapısı, örneğin kendini park eden otoda, hem direksiyona, hem gaza, hem vitese, hem de frene kumanda edecek, ayrıca, aracın hızı, tekerleklerin açısı, kaldırıma ve öndeki, arkadaki araca mesafeler sürekli gözlenecek. “Sistem” giderek büyümekte.
İnsanların kullandığı yöntemleri geliştirerek kopya etmek dediğinizde, bu bilinen hiçbir mühendislik dalında yer almıyor. Bir dönemin “expert systems” yaklaşımından da farklı. Sâhi, bizde bunun öğrenimini veren bir üniversite var mı?
ETİKETLER : Sayı:893