Yazarlar 18 ŞUBAT 2013 / 08:19

Avrupa Ar-Ge amiral gemileri

Higgs bosonunu bularak yılın en büyük bilimsel buluşunu yapan İsviçre-Fransa sınırındaki atom çarpıştırıcısı LHC, üye ülkelerin ortaklığı ile 8 milyar avroya mal olmuştu. Avrupa Komisyonu bu tip projelere Ar-Ge Amiral Gemisi ismini veriyor. İki yeni amiral gemisi, 2 yıl önce 26 proje ile başlayan yarışta finale kalan 4 proje arasından seçilecekti:
1- Zürih ETH’in, gezegen genelinde veri toplayıp, işleyip aynı meteorolojistlerin hava durumu için yaptığı gibi sosyal ve teknik alanlarda da tahminler yürütme projesi.
2 - Lozan EPFL’in farklı mobil cihazlar ile vücuttan toplanacak sağlık verilerini derleyip koruyucu hizmet sunacak “iyilik meleği” projesi.
3 - Yine EPFL’den, fare beyninin moleküler seviyede ölçümlerini yaparak sayısal kopyasını çıkaran Blue Brain projesinin insan beyni etabı HBP (bu projeyi Nisan 2009 ve 2012’de bu köşede yazmıştım) ve
4 - Göteburg CUT’den, bakırdan daha iletken, çelikten 300 kat sağlam olan bilinen en ince materyal grafinin ucuza imalatı projesi.
28 Ocak’ta açıklama geldi ve HBP ile Graphene projeleri 10 yıllık birer milyar avro bütçe aldı. HBP (Human Brain Project), Blue Brain’de geliştirilen “patch clamp” mikroskobunu kullanarak nöronlardaki moleküler etkinliği ölçebilecek ve tek tek nöronlar bazında bir beyini bilgisayar ortamına taşıyacak. Graphene’e gelince, 20. YY için plastik ne ise, 21. YY için grafin o. Uçaklardan, bütünleşik devrelere hemen her alanda kullanımı fayda getirecek olan karbon temelli bu madde, ilk olarak yine Avrupalı bilim insanları tarafından 2004’te üretilmişti. Proje bunu daha verimli hale getirmeyi hedefliyor. Grafini buldukları için 2010’da Fizik Nobelini alan Geim ve Novoselov da İsveç Üniversitesi’ndeler ve projenin danışma kurulundalar.
İki proje de, en az 15 Avrupa ülkesi ya da Ar-Ge ortağı ülkeden 200’den fazla araştırma enstitüsünü bir araya getirecek. İlk yıllarında 54’er milyon avro kullanacaklar. İlk çıktılarını 30 ay sonra verecekler ve ara çıktılardaki başarıya göre çalışmaları 10 yıla kadar sürebilecek.  Bu iki dev projede ülkemizi Sabanci Üniversitesi temsil ediyormuş.
ETİKETLER : Sayı:909