Yazarlar 10 HAZİRAN 2013 / 08:19

Daha zengin olmak için teknik

Eski  Yunanca’da “techn” kökü zanaatkarların kullandığı kural ve prosedürleri ifade ediyordu. Aristo, mantığı bilimin buluşlarını tekniğe aktarmak üzere geliştirmişti ki mantık tüm bilgisayar dillerinin de temelini teşkil eder. Avcı-toplayıcı toplumların 12 bin yıl 90 dolar civarında olan Kişi Başına Dünya Hasılası (KBDH), çoğu ilk medeniyet olan Sümerlerin icadı teknikler sayesinde, Eski Yunan’da 150 doların üstüne çıkmıştı (M.Ö. 1000). Ancak sonrasında dünya ekonomik olarak durağan bir döneme girdi. Romalılar zanaat değil sanat ile uğraştılar, ve tabi savaş. Teknik geliştirmek sonraki medeniyetlerin de önceliği değildi. 1850 yılına gelindiğinde KBDH ancak 190 dolar olmuştu. Bundan sonra ülkeler bir teknoloji yarışına girişti ve sadece 150 yılda KBDH 35 kat artıp bugünkü 6,600 dolara ulaştı ve aynı hızda artmaya devam ediyor, nüfus 7 kat arttığı halde (Kaynak: Bradford DeLong, UC Berkeley).
Günümüz ülkeleri gelişen teknikleri edinmeyi ihmal etmez ise yılda yüzde 2 milli hasıla artışını garantiler (bu oranı 150 yıl katlarsanız yüzde 2000 olur). Kendi teknik geliştirenler bunu yükseltir. Acaba hangi alanda teknik geliştirme en yüksek hasıla artışına sebep olur? Enerji, bilişim, belki üretken ömrü uzatan sağlık teknolojileri? Peki “ekonomi” olabilir mi?
İngiltere merkez bankasının organize ettiği Dünya Baş Ekonomistler zirvesi bu hafta Londra’da yapıldı. Zirveye katılan TCMB Baş Ekonomisti Dr. Hakan Kara’yı bir sürpriz bekliyordu. MIT Ekonomi Bölümü’nden Prof. Ricardo Caballero yaptığı sunumda, son dönemin yeni ekonomi tekniklerine örneklerini Türkiye’den verdi. TCMB’nin geliştirdiği, mali şoklara karşı ülke ekonomisinin dayanıklılığını arttırmaya yönelik mekanizmalar dünyaya örnek oldu. En çok ilgi uyandıran, Dr. Hakan Kara ve arkadaşlarının geliştirdiği “Rezerv Opsiyonu Mekanizması” şöyle çalışıyor: TCMB, bankaların yatırması gereken zorunlu karşılıkların bir bölümünü (Ör: Yüzde 60) döviz ya da altın cinsinden yatırmalarına izin veriyor. Bu opsiyonu seçen bankaların TL likiditesi artar ve TL fonlama maliyeti düşer. Yani şoklara karşı kurulan bu mekanizma büyümeyi de kolaylaştırır!
ETİKETLER : Sayı:925