Yazarlar 30 ARALIK 2012 / 10:00

Dubai’de internet pazarlığı: Aslında ne oldu?

1988 yılında Avustralya’nın Melbourn kentinde 112 devletin imzasıyla tanımlanan ilk Uluslararası Telekomünikasyon Düzenlemeleri Anlaşması (ITRs, International Telecommunications Regulations) 1990 yılından itibaren üye devletlerin yetkili organları tarafından onaylanarak yürürlüğe girdi. Bugüne dek 75 ülke daha imza koyarak bu anlaşmayı tanıdıklarını beyan ettiler. 1988 Anlaşması temelde, uluslararası telekomünikasyon operasyonlarının genel prensiplerinin neler olması, teknik özelliklerin operasyonlarda daha etkili kullanılması ve daha da geliştirilmesi için nasıl uyum sağlanması, uluslararası telekom servislerinin nasıl her zaman kullanılabilir olması ve etkin kullanılabilmesi ve uluslararasi telekom şebekeleri ve bunlarla kullanılan servislerin uluslararası anlaşma çerçevesinde nasıl güvence altına alınması gerektiğine ilişkin konularını içeriyordu.
Ne var ki; geçen 24 yıl içerisinde ortaya çıkan iki önemli gelişme bu Anlaşma’nın yetersiz olduğunu ortaya koydu. Bunlardan birincisi; 1988 de anlaşma imzalandığında hemen hemen tüm telekom operatörleri kamu kuruluşuydu ve anlaşma metinleri sadece onların görüşünü yansıtıyordu. İkincisi ise, son 10 yılda İnternet çok gelişti ve herkesin kolayca erişebildiği uluslararası servis haline dönüşmüş oldu.
15 gün süreyle, 3-14 Aralık tarihleri arasında Dubai ‘de gerçekleşen WCIT ( World Conference of International Telecommunications) Etkinliği’ne 193 üye ülkenin tamamı çağrıldı. Bunlardan 160 ülke  önceden katılacağını bildirmesine karşın, ancak 151’i delege gönderdi. Kurallar gereği, ITU bir Birleşmiş Milletler Ajansı olduğu için, Anlaşmayı imzalama yetkisi sadece üye devletlerin resmi temsilcilerinde olmasına karşın pek çok ülke delegasyonlarının içerisine ülkelerinin ileri gelen özel sektör kuruluşlarının temsilcilerini de dahil etti. Örneğin, Amerika 164 kişi ile katılım sağlayan ve ev sahipliği yapan Birleşik Arap Emirlikleri’nden sonra 126 kişilik delegasyon ekibiyle en kalabalık ikinci devlet oldu. Delegasyonunun içerisinde Google, AT&T, Verizon, Skype, PayPal, Microsoft, GoDaddy, Juniper, Sony, DoCoMo, Verisign gibi çok bilinen İnternet şirketleri de yer aldı. Bunun yanısıra Rusya Fedarasyonu 44 kişilik bir delegasyon listesi hazırlamıştı. Delegasyon olarak katılımcı sayısı resmi kayıtlara göre 1791 kişiydi. Devlet delegasyonları dışında kendi adlarına katılım gerçekleştiren 49 firma, STK ve benzeri kuruluş adına 150 kadar katılımcı da aynı etkinlikte yer aldı.
Uzun müzakereler neticesi ilk on iki gün kesin bir sonuca ulaşılamaması üzerine on üçüncü gün WCIT Oturumları Başkanı Mahamed Naser Al Ghanim (UAE TRA Direktörü) uzlaşılan anlaşma maddelerini saklı tutup, uzlaşılamayanların bir kısmını iptal edip, bir kısmını da değiştirerek paket halinde bir “uzlaşma” önerisi sundu.
Sunulan bu taslak öneriye Amerika ve onu destekleyen devletler  tepki gösterdi. Tepki göstermelerine neden olan hususlar şu şekilde açıklandı.
Terminoloji: Amerika başından itibaren operasyon yapan kuruluşların “ROA (Recognized Operating Agency)” olarak adlandırılmasını istedi. Çünkü, bu şekilde OTT Oyuncularını ve İnternet Servis Sağlayıcılarını uluslararası bir anlaşma kapsamı dışında tutabilecekti. Başkan’ın önerisinde ne ROA, ne de Afrika-Arab Grubu’nun önerisi olan OA yer aldı. Bunların yerine bir arayol bulunarak Authorized Operating Agency tanımı kullanıldı.
Spam: Amerika ve onu destekleyen devletler herkesin spam’den şikayetçi olmasına karşın spam yasaklama kılıfı altında içerik inceleme ve içerik yasaklama durumlarının olabileceğini öne sürdüler. Başkan’ın önerisinde spam sözcüğünün kullanılmasından özellikle kaçınıldı. Bunun yerine “İstenmeyen Toplu Elektronik Haberleşme (unsolicited bulk electronic communication)” ifadesi yer aldı.
Şebeke Güvenliği: Amerika bu konuda çok hassasiyet gösterdi. Güvenlik bahanesi ile İnternet kısıtlamalarının olabileceğini iddia etti. Bu hassasiyeti dikkate alan Başkan metninde sadece teknik hususlarda güvenlikten söz eden ifadeler kullandı.
İnternet’in Yönetişimi: Ana metnin hiç bir yerinde İnternet sözcüğü yer almadı. ICANN tarafından gerçekleştirilen İnternet adlandırma ve numaralandırma işlemleri yine ICANN’de bırakıldı. Anlaşma maddelerinin kapsamında İnternet yönetişimi ve iletişim içeriği ile ilgili konuların yer almadığı pek çok kez vurgulandı. ITU Genel Sekreteri Hamadoun Toure, daha Konferansı’ın açılışında yaptığı konuşmada bunun bir İnternet toplantısı olmadığının altını çizdi ve ICANN’in yeni Başkanı  ve CEO’su Fadi Chehadé’i özellikle davet ettiğini açıkladı. ICANN Yönetim Kurulu Başkanı Steve Crocker da özel davetliler arasındaydı. Toure ve Chehadé konuşmalarında bundan sonra işbiliklerini artırarak sürdüreceklerini teyid ettiler.
İnternet Sözcüğünün Yer alması: “İnternet’in daha da gelişmesine elverişli ortamın oluşturulmasını desteklemek (to Foster An Enabling Environment For The Greater Growth Of The Internet)” başlığı ile bir Oturum Kararı (Resolution) yayınlandı. Bağlayıcı olmayan bu karar anlaşmaya ek olarak girse de, Amerika İnternet’in bir şekilde Anlaşmada yer almasını kabul edilemez buldu.
Amerika’nın karşı çıktığı hususlara o gün için AB, Kanada, Peru, Malawi, Kolombiya, Kostarika, Avustralya dahil 55 ülke katılarak anlaşmaya imza koymayacağını belirtti. Ancak bunlar arasında Polonya, İsveç, Kenya, Hollanda, Kosta Rika, Filipinler, Japonya, Latvia, Norveç, Litvanya, Sırbistan, İtalya, Finlandiya, Yunanistan, Şili, İsviçre, Peru ve Hindistan başkentleri ile istişarede bulunduktan sonra imzalayabileceklerini açıkladılar. Rusya, Çin, Arjantin, Brezilya, Meksika, Suudi Arabistan, Afganistan, Irak, Mali, Senegal, Venezuela, Jamaika, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri, Azerbeycan, Sri Lanka, Uruguay, Katar, Kuveyt, Venezüela, Küba, Sudan, Tunus, Singapur, İran, Nijerya, Malezya, Senegal  ve Türkiye’nin aralarında bulunduğu 89 ülke ise 14 Aralık 2012 tarihinde düzenlenen imza törenine katılarak anlaşmayı imzaladılar. Geriye kalan bir kısım ülke de imza yetkisindeki eksiklikleri nedeni ile törene katılmadılar.
Sonuç olarak, 21. yüzyılda, hala 4,5 milyar insanın erişiminin olmadığı İnternet üzerinden yapılan Dijital Savaş’ın galibi bu gün için yok. Ancak, İnternet’in uluslararası telekomünikasyonun bir parçası olduğu, Dubai’de kimi günler 16 saat süren ateşli müzakereler sonucu çıkan belgede tescil edilmiş oldu.
Görülüyor ki, İnternet şirketlerinin sahibi olan devletler ısrarla İnternet’i kendi denetimleri altında tutmak için ellerinden geleni yapacaklardır. 2013’te Cenevre’de yapılacak ITU WTPF ve 2014 te Güney Kore’nin Busan kentinde yapılacak ITU Plenipotentiary Toplantılarının çetin geçeceğini bugünden kestirmek zor değil. 2015’ten önce kazanan taraf olursa dünyada İnternet onun belirlediği yolda ilerleyecek. Çünkü söz konusu Anlaşma 2015 yılına kadar ilgili ülkelerin parlamentolarında onaylanarak  yürürlüğe girmiş olacak.
Kuşkusuz, değinilmesi gereken önemli gelişmelerden birisi de, anlaşmaya insan hakları ve engelliler konularında da yeni maddeler eklenmesi oldu.
ETİKETLER : Sayı:902
" Bu sitede yer alan yazılar (içerik) üzerindeki 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu altında düzenlenen tüm maddi ve manevi haklar eser sahibi olan BThaber'e aittir. Söz konusu içerikler eser sahibinin izni olmadan kopyalanamaz, çoğaltılamaz, işlenemez, değiştirilemez veya başka internet sitelerinde ya da basılı veya görsel yayın yapan diğer mecralarda yayınlanamaz. "
Fetih Mah. Tahralı Sok. Kavakyeli Plaza C Blok No: 7 D: 5 34704 Ataşehir / İstanbul
+90 (216) 291 13 90
E-BÜLTEN