Yazarlar 12 AĞUSTOS 2013 / 08:06

SEÇSİS, şeffaflık ve meşruiyet

Bahardan bu yana Türkiye’de yaşananlar, seçim atmosferine erken girmemizi de sağladı ve bu hayırlı bir gelişme. Seçim barajının indirilmesinden vekilleri halkın belirlemesine, dar bölge tarzı (gerrymandering) seçim hilelerinden seçim güvenliğine seçim reformları çok geniş bir çerçevede tartışılıyor. YSK tarafından uygulanan “Bilgisayar Destekli Merkezi Seçmen Kütüğü Sistemi” SEÇSİS de kaçınılmaz olarak bu tartışmalardan nasibini alıyor ve sistemin bir çok sakıncası, güvenilirlik sorunları ve şeffaflığı sorgulanıyor. Konunun bilişimcileri yakından ilgilendirmesi nedeniyle, sistemin teknolojisinden anlayanların tartışmaya katılması önemli.

Elbette bu köşede bu kadar çetrefilli bir konunun detaylarına giremem. Ama birkaç önemli noktanın altını çizip tartışmanın genişleyerek derinleşmesinin önemine vurgu yapmakla yetineyim. Öncelikle benzer sistemlerin ABD’de ciddi tartışmalar doğurduğunu belirteyim: ABD’de 2000 ve 2004 seçimlerinde kullanılan elektronik seçim sistemleri ile ilgili şaibeler ayyuka çıktı. Sisteme dışardan müdahale edilebildiği de kanıtlandı. Almanya’da denenen sistem güvenilmez bulunup vazgeçildi. Yunanistan da Almanya örneğini izledi. Sistemin henüz tam olarak güvenli bulunduğu bir ülke yok, denemeler var. Uluslararası deneyim tartışmaya açılmadan merkezi bir kararla uygulamaya sokulan bizdeki sistem, Havelsan tarafından geliştirilen Java (J2EE) tabanlı SEÇSİS yazılımı; Oracle ve RAC Agent veritabanı kullanıyor.

Eleştiriler özellikle sistemin tasarımına ve şeffaflığına odaklanıyor (http://goo.gl/G6GnCu; http://goo.gl/ln76cs; http://goo.gl/b35Fq2; http://goo.gl/E6TYMt; http://goo.gl/rqRISJ).

Getirilen eleştirilerin bir kısmını şu noktalarda toplayabiliriz: Sistem açık kaynak kodlu değil ve bu, işlerliğin şeffaf bir şekilde denetlenmesi imkanını ortadan kaldırıyor; Sistemin merkezi yapısı manipülasyon riskini artırıp denetim imkanını kısıtlıyor, dağıtık bir sistem kurulmalı; sistemin işleyişi bağımsız ve uzman bir kurul tarafından denetlenmeli; veriler (kullanım planı ve kayıtlar) geriye dönük olarak incelenebilmeli ve itirazlara kaynak oluşturabilmeli; veritabanı güvenliği şeffaf biçimde sağlanmalı...

Bu konuda daha önce Meclis’te soru önergeleri verildi, önergeler reddedildi ve Adalet Bakanlığı bilgi vermeyi reddetti (http://goo.gl/smajj3). YSK, “bize güvenin”den başka tutarlı bir şey söylemiyor (http://goo.gl/wf3N7Z). Sistem güvenliği ile çok ciddi kaygılar var. Önümüzdeki yerel ve genel seçimler Türkiye için hayati önem taşıyor. Seçim sistemi reformu şart ve SEÇSİS tartışmaları da bunun asli bir parçası. Türkiye gayrimeşru bir seçimi kaldıramaz.

O yüzden, haydi bilişimciler göreve!
ETİKETLER : Sayı:933
YORUMLAR
Özgür Uçkan 21 AĞUSTOS 2013 / 13:53 0 0
Ahmet Bey,

Yazıda verdiğim linkler SEÇSİS'in şaffaf olmayışı başta olmak üzere çeşitli sakıncalarına ışık tutuyor. Onları inceleyin. Derdim teknoloji konusunda kafa karıştırmak değil, sistemin sakıncalarına dikkat çekmek.

SEÇSİS seçim sonuçlarının belirlenmesinde öncelikli. Yani partiler ve diğer kuruluşların açıkladığı sonuçlar değil SEÇSİS sonuçları belirleyici. Elbette bu sonuçlara itiraz edilebilir, ama YSK'nın en üst merci olması ve denetimine tabi bulunduğu bağımsız bir yapının olmaması, zaten tek başına sorunlu bir durum.

Elbette SEÇSİS seçimlerin tek sorunu değil. Başka sorunlar da var: Barajdan tutun da dar bölge sisteminin seçim hilesine varan kullanımına kadar. Diğer sorunlar için şu yazıyı öneririrm: http://www.hayricem.com/?p=7417

Seçim sonuçlarını belirleyen SEÇSİS sisteminin şaiibelerden kurtarılması için açık kodlu, şeffaf ve denetime açık bir yapıya kavuşturulması gerekiyor. YSK'nın da denetime açık hale getirilmesi gerek. Başka çaresi yok.

Şimdi 2014'ten başlayarak eloktronik oylamaya da geçilmesi planlanıyor. Buna hazır değiliz ve bu karar şaibe kuşkusunu daha da artıracak.

Gerek SEÇSİS gerekse eloktronik oylama güvenli değil. Bu konuda yapılmış bir çok çalışma var. Bir çok ülke de bu yüzden söz konusu sistemleri kullanmıyor.

Bu ve benzeri sorunlar ortadan kaldırılmadığı sürece Türkiye'de güvenilir bir seçim ortamının varlığından söz edilemez.
Ahmet Erdem 21 AĞUSTOS 2013 / 08:46 0 0
Özellikle teknoloji konusunda kafa karıştırmak ne kadar kolay. Her sandık başına siyasi partiler görevli gönderebiliyor. Siyasi partiler sandık sonuçlarını kendileri Seçsis'ten bağımsız olarak toplayabilir. Ayrıca haber ajansları birbirlerinden ve Seçsis'ten bağımsız olarak sonuçları açıklayabiliyorlar. Sandıklarda manuel yapılan sayım sonuçlarını kendileri topluyorlar. Birbirinden bağımsız sistemlerde yapılan hesaplamalar var. Sonucu değiştirecek bir uyumsuzluk olursa zaten partiler itiraz ediyor, gerekirse sandıklardaki sayım tekrar yapılıyor. Seçsis'in altyapısı, kullanılan sistemler, güvenliği, ek istenen fonksiyonlar tartışılabilir fakat Seçsis nedeniyle seçimlerin güvenli olmadığı iddiası, paralel yapılan kontroller nedeniyle, doğru değil.
kader işyarlar 17 AĞUSTOS 2013 / 13:56 0 0
Bilişimci değilim ama birşeyler yapmak istiyorum.Chp bu konu ile ilgileniyor sanırım yani biz halk olarak bişey yapmalıyız.Konuya hakim birileri yol göstermeli
Musa Çeçen 12 AĞUSTOS 2013 / 14:34 0 0
Merhaba
Özgür bey
Bu konu üzerine daha fazla yoğunlaşılmalı. Seçim sistemi, şaibeli mi? değil mi? tartışmalarına objektif bakabilmenin yolu, sizin de işaret ettiğiniz gibi kullanılan yazılımın kamu denetimine açık ve açık kodlu olup olmadığında yatıyor.

Bunlar kapalıysa şüphelenmemek için aptal olmak gerekir.
Saygılarımla.