Yazarlar 04 NİSAN 2010 / 18:00

Teknolojik ürünlerin yaşam döngüsü

Teknoloji Benimseme Yaşam Döngüsü (Tecnology Adoption Life Cycle), yeni bir yüksek teknoloji ürünü için veya teknolojinin kendisi için pazar yaratmak , pazarı takip etmek, stratejileri belirlemek için takip edilen bir döngüdür.  Teknolojik ürünleri veya  bu ürünleri kullanan tüketicilerin kendisini ve tercihlerini  sınıflandırır.  Bu sınıfların karakteristiklerini tanımlar ve yönetilmesi için pazarlama teknikleri sunar.  Teknolojik bir ürünü, ürün çıkar çıkmaz satınalanlar ile biraz bekleyip alanları ve en son çare satınalan gruplara ayırır. Bu grupların her biri ayrı bir pazar grubu olarak düşünülebilir.  Bu süreçleri takip eden teknoloji üreticileri,  pazarı ve ürünü yönlendirebilir. Kendinizi bir sınıfa ait hissetmek sizi rahatsız etmeyecekse gelin sizin hangi teknoloji tüketici grubunda olduğunuza göz atalım.

Teknoloji Benimseme Yaşam Döngüsünü, inovasyon teoristlerinden Everett Rogers 5 ana gruba ayırmış.

- Yenilikçi teknoloji meraklıları (Innovators)
- Erken benimseyen azınlık (Early Adopters)
- Erken benimseyen çoğunluk (Early Majority)
- Geç benimseyen çoğunluk (Late Majority)
- En son benimsemek "zorunda" kalanlar (Laggards)

Yeni bir teknolojik ürün çıkardığınızda bu ürünü ilk alacak olanlar teknoloji meraklılarıdır.  İhtiyacı olsun olmasın daha ürün satışa çıkmadan araştırmaya başlarlar.  Ürünün tüm özelliklerini iyi bilirler ve beklentileri yüksektir. Ürünün iyi ya da kötü tüm reklamını gönüllü olarak yaparlar.   Bu gruptaki tüketicilerin merakını cezbetmek ve kaybetmek çok kolaydır. Eğitimlidirler ve geribildirimleri çok değerlidir.  Bu konuda güzel bir çalışmayı dünyanın en büyük yazılım devi yapıyor. Çıkacak bir ürünü önce bu gruptaki uzmanlara gönderip ürün hakkında fikirleri topluyor.  Yakın tarihten başka bir örnek ise dokunmatik telefonlar.  Daha Türkiye'ye gelmeden yurtdışından getirten kişileri görmüşsünüzdür. Tüm hedef kitlede yüzde 3 lük bir dilimi kapsarlar.

Yenilikçi tüketicilerinde katkısıyla ürün eğer kendini beğendirirse "erken benimseyen az sayıdaki" tüketicilere ulaşır. Teknolojiyi denemek için değil, kullanmak için alırlar. Bu gruptakiler vizyonerdir ve ürünün faydalı olacağına olan inançları oluştuktan hemen sonra kullanmaya başlarlar. Ancak bu gruptakilerde, fayda ön planda olduğu için ürünle ilgili çok fazla değişiklik talepleri olur. Satması kolay ama memnun etmesi zor kullanıcılardır.  Sayıca yenilikçilerden biraz daha fazladır.  Tüm hedef kitlede yüzde 17 lik bir dilimi kapsarlar. Ben bu gruptayım sanırım.

"Erken benimseyen çoğunluk" risk almayı sevmez. Kalitesi onaylanmış, genel kabul görmüş ürünleri alırlar. Bu nedenle referans bu kitle için çok önemlidir. Bu nedenle pazar liderleriyle çalışmayı tercih ederler. Tüm hedef kitlede %34 lük bir dilimi kapsarlar.

"Geç benimseyen çoğunluk" ise işini sağlama alan, risk almayı sevmeyen insanlardır. Teknolojiyi almak, kullanmak, incelemek istemezler. Hatta kullanmakta zorluk çekerler. Ellerindeki teknoloji artık hatalar vermeye başlayıp, işi aksatınca yeni arayışa girerler.  Örnek üzerinden gidecek olursak, eski telefonunun ekranı artık arayanları göstermeyince yeni bir telefon almayı düşünürler.   Tüm hedef kitledeki oranı erken benimseyenler ile aynı kabul edilir.

En son grupta olan ve sayısı yenilikçiler gibi az olan kişiler ise bir ürünü artık başka çaresi olmadığında alırlar.  Son teknolojik ürünü alıp başını belaya sokmak istemezler. Yeniliklere kapalıdırlar. Eski telefonu artık çalışmaz,  şarjı dayanmaz olunca sıkıla sıkıla sağdan soldan araştırarak ( ki çoğunlukla çevresindekiler geç benimseyenlerdir)  teknolojisi biraz daha iyi olan bir ürünü alırlar. Ancak akılları hep eski telefonundadır çünkü geçmiş teknoloji uzun zaman kullanıldığı için alışkanlık oluşturmuştur.

Bu yaşam döngüsünün en büyük karakteristiği, erken benimseyen azınlık  grubu ile  erken benimseyen çoğunluk grubu (Early Adopters ile Early Majority) arasındaki  uçurum olarak tabir edilen aşılması zor sınırdır. Bu sınırı aşamamış çok fazla teknolojik ürünü söylemek mümkün. En meşhur olanı ise ginger olarak bilinen akülü scooter lar.  Çok fazla reklam yapmasına rağmen çoğunluğa erişemedi..

Son olarak şunu söyleyebilirim ki; BT dünyası yeniliklerin çok, teknoloji kullanımının fazla olduğu bir dünya. Bu nedenle IT şirketleri için stratejinin ve teknolojinin zamanında ve doğru kullanımı çok önemli.

Şu sıralar konuyla ilgili şirketlerin üç durak noktası başlıklı başka bir yazıyı daha yazmaya çalışıyorum. Bu teorideki uçurumu aşsanız bile teknolojik ürün veya hizmetiniz için oluşturmuş olduğunuz pazarı teknolojide inovasyon yapan başka bir şirkete kaptırma olasılığı yüksek. Walkmanleri hatırlarsınız.  MP3 player çıkınca antika sayıldılar.
ETİKETLER : Sayı:765